Almanya merkezli Voodin Blade Technology, geri dönüşümü zor olan cam elyaf yerine İskandinav ladininden üretilen lamine kaplama ahşap kullanarak 19,2 metre uzunluğunda rüzgâr türbini kanadı geliştirdi.
Rüzgâr enerjisi küresel elektrik üretiminde payını artırırken türbinlerin hizmet süresi dolduğunda ortaya çıkan atıklar önemli bir çevre sorunu oluşturuyor. Günümüzde rüzgâr türbini bileşenlerinin yaklaşık yüzde 90'ı geri dönüştürülebilirken, kanatların yapısında dayanıklılık sağlamak amacıyla kullanılan güçlendirilmiş cam elyafı, kullanım ömrü sonunda yüksek enerji ve karmaşık kimyasal işlemler gerektiren bir geri dönüşüm sürecine ihtiyaç duyuyor. Avrupa'da ömrünü tamamlayan bazı eski kanatlar yaya köprülerinde kiriş olarak değerlendirilirken, sektör bu atık yükünü azaltacak yeni malzeme arayışlarını sürdürüyor.
Almanya merkezli Voodin Blade Technology, cam elyaf takviyeli kompozitlerin yarattığı geri dönüşüm sorununu aşmak amacıyla lamine kaplama ahşap (LVL) kullanarak 19,2 metre uzunluğunda yeni bir türbin kanadı geliştirdi. Üretimde İskandinav ladini ağacını tercih eden şirket, malzemeyi lamine kaplama ahşaba dönüştürdükten sonra geleneksel kalıplara ihtiyaç duymadan bilgisayar kontrollü kesim makineleriyle şekillendiriyor. Otomatik üretim yöntemi, kanat tasarımlarında esneklik sağlarken seri üretime geçişi de kolaylaştırıyor.
Ahşap malzemenin rüzgâr türbinlerinde kullanılması geçmişe dayanan bir mühendislik yaklaşımı niteliği taşıyor. NASA, 1980'li yıllarda tekne üreticisi Gougeon Brothers ortaklığıyla ahşap kompozit kanatlar geliştirmiş ve bu prototipleri 8 bin saatlik zorlu test sürecinden geçirmişti. O dönemde binlerce ahşap kompozit kanat üretilmesine karşın rüzgâr enerjisi sektörü 1990'lardan itibaren ağırlıklı olarak cam elyaf malzemeye yönelmişti.
Mühendislik ürünü lamine ahşap, kullanım süresi sona erdiğinde ikincil kullanım alanlarına kolaylıkla aktarılabiliyor. Hizmet ömrünü tamamlayan ahşap kanatlar doğrudan raf sistemleri veya taşıma paletlerinin üretiminde değerlendirilebiliyor ya da ahşap liflerine ayrılarak biyokütle enerjisi üretiminde yakıt olarak kullanılabiliyor. Dayanıklılık ve saha testleri devam eden Voodin Blade Technology, bu üretim yöntemini ilerleyen aşamada modern rüzgâr türbinlerinin ihtiyaç duyduğu çok daha büyük boyutlu kanatlara uygulamayı hedefliyor.
Neden önemli?Rüzgâr türbinlerinin yüzde 90'ı geri dönüştürülebilirken cam elyaf kanatlar yüksek enerji ve kimyasal işlem gerektiriyor; ahşap kanatlar ise kullanım sonrasında palet, raf veya biyokütle enerjisi olarak değerlendirilebiliyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Voodin Blade Technology, kalıp kullanmadan bilgisayar kontrollü kesimle lamine ahşaptan 19,2 metrelik kanat üretti.
- Rüzgâr türbini bileşenlerinin yaklaşık yüzde 90'ı geri dönüştürülebilirken cam elyaf kanatlar ciddi bir atık yükü oluşturuyor.
- NASA, 1980'lerde Gougeon Brothers ortaklığıyla benzer ahşap kompozit tasarımları 8 bin saat boyunca test etmişti.
Cevabı beklenen sorular
- Lamine ahşap kanatların devam eden testleri tamamlandığında modern türbinlerin ihtiyaç duyduğu çok daha büyük boyutlara ulaşılabilecek mi?
