Konya'nın Çumra ilçesindeki Çatalhöyük Doğu Höyük kazılarında, 18 mezar içeren yapının bitişiğinde en büyüğü altı aylık olan sekiz bebek iskeleti keşfedildi.
Konya'nın Çumra ilçesinde yer alan ve Neolitik dönemde yaklaşık 8 bin kişinin bir arada yaşadığı UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Çatalhöyük'te yürütülen kazılarda yeni bulgulara ulaşıldı. 1961 yılından bu yana araştırmaların sürdüğü alanda, Doğu Höyük'ün Doğu Alan kesiminde yer alan ve 18 insan gömütü barındırdığı için "Ölüler Evi" olarak adlandırılan yapının hemen bitişiğinde sekiz bebek iskeleti ortaya çıkarıldı.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Ali Ozan, geçen yıl bu alanda günlük kullanıma ait olmayan bir yapı kompleksi tespit ettiklerini açıkladı. Ortadaki avlunun çevresine konumlandırılan yapının karşısında platformlar, duvar bezemeleri, boynuz yerleştirmeleri ve kilden yapılan duvar kabartmalarıyla öne çıkan bir ritüel yapısı yer alıyor. Antropoloji uzmanlarının gerçekleştirdiği incelemeler, ritüel yapısının bitişiğinde bulunan sekiz iskeletin bebeklere ait olduğunu ve en büyüğünün yaklaşık altı aylık olduğunu belirledi.
Yerleşimin son evrelerinde yaşanan toplumsal ve kültürel pratikleri aydınlatmaya yönelik çalışmalar, Adam Mickiewicz Üniversitesi Arkeoloji Fakültesi öğretim üyesi ve Doğu Çatalhöyük Doğu Alan sorumlusu Prof. Arkadiusz Marciniak ile antropologlar tarafından yürütülüyor. Araştırma ekibi, bebek gömütlerinin bulunduğu arkeolojik bağlamı inceleyerek topluluğun defin geleneklerini ve yerleşimdeki yaşam koşullarını değerlendiriyor.
Kazı ekibinin çalışmaları, MÖ 6.000 yılına geçiş çizgisinin her iki yanındaki birkaç yüzyıllık zaman dilimine odaklanıyor. Doğu Çatalhöyük'ün 1.000 yılı aşkın süre boyunca iskân edildiğini belirten Ali Ozan, bu dönemin erken ve orta evrelerle karşılaştırıldığında mimari ve yerleşim dokusu açısından farklı uygulamaların görüldüğü bir evre olduğunu vurguluyor. Arkeologlar, MÖ 6.250 dolaylarında yerleşime açılan Doğu Höyük'ün terk edilerek yaşamın tamamen Batı Höyük'e taşınması sürecini hem Doğu Alan'da hem de Batı Höyük'ün kuzeydoğu kesiminde sürdürülen kazılarla araştırmaya devam ediyor.
Neden önemli?UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki yerleşimde bulunan iskeletler, Neolitik dönemin son evresinde yaşanan mimari değişimler ve toplumsal defin pratiklerinin aydınlatılmasına katkı sağlıyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- İskeletler, Doğu Höyük'ün Doğu Alanı'nda yer alan ve 18 mezar barındırdığı için Ölüler Evi olarak anılan yapının bitişiğinde bulundu.
- Antropoloji uzmanlarının incelemelerine göre bulunan sekiz bebek iskeletinin en büyüğü yaklaşık altı aylık.
- Kazı çalışmaları, MÖ 6.000'e geçiş dönemindeki mimari ve yerleşim dokusu farklılıklarına odaklanıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Antropolojik ve arkeolojik incelemeler sonucunda bebeklerin ölüm nedenleri ve defin ritüelleri hakkında hangi yeni detaylara ulaşılacak?
- Doğu Höyük'ün terk edilerek yerleşimin Batı Höyük'e taşınma sürecine dair yeni bulgular elde edilecek mi?
