Kısaca

Christmas Adası'nda yaşayan on milyonlarca kırmızı yengeç, ıslak mevsimin ilk yağışlarıyla birlikte okyanusa doğru yıllık kitlesel göç hareketine başladı.

Üç noktada haber

  1. Hint Okyanusu'ndaki Christmas Adası'nda yaşayan kırmızı yengeçler yıllık üreme ve yumurtlama göçüne başladı.

  2. Göçün hızı ve zamanlaması mevsimin ilk yağmurları ile Ay'ın son dördün evresindeki gelgit çekilmesine göre belirleniyor.

  3. Parks Australia, yengeçlerin karayolunu aşması için inşa edilen yaklaşık 5 metrelik özel köprüden canlı yayın yapacağını duyurdu.

Hint Okyanusu'ndaki bir Avustralya dış bölgesi olan Christmas Adası'nda yaşayan kırmızı yengeçler (Gecarcoidea natalis), yıllık kitlesel göç hareketine resmen başladı. Adanın dört bir yanındaki ormanlık alanlardan çıkan on milyonlarca parlak kırmızı kabuklu, üremek ve yumurta bırakmak üzere eş zamanlı olarak kıyı şeridine doğru yürüyüşe geçti. Erkek yengeçlerin öncülük ettiği ve dişi yengeçlerin yol boyunca katıldığı bu hareketlilik, yaklaşık 19 kilometre (12 mil) genişliğindeki adanın tamamına yayıldı.

Göçün başlama zamanı ve ilerleme temposu doğrudan çevresel faktörler tarafından kontrol ediliyor. Süreç, genellikle ekim veya kasım aylarında görülen ıslak mevsimin ilk yağmurlarıyla tetikleniyor; ancak mevsimsel kaymalara bağlı olarak aralık veya ocak aylarına da sarkabiliyor. Christmas Island National Park görevlilerinin aktardığı verilere göre göçün asıl takvimini Ay'ın evreleri belirliyor. Yengeçler, yumurtlama işlemini daima Ay'ın son dördün evresinde, şafak sökmeden hemen önce çekilen yüksek gelgit sırasında gerçekleştiriyor.

Yengeçlerin yuvalarından ayrılma zamanı ile hedeflenen Ay evresi arasındaki süre, yürüyüşün hızını da belirliyor. Yağmur en uygun yumurtlama tarihine çok yakın bir zamanda başlarsa kabuklular kıyıya varmak için acele ediyor ve yaklaşık dokuz gün içinde okyanusa ulaşıyor. Yağışın erken başlaması durumunda ise yengeçler sahile doğru ilerlerken durup beslenerek ve su tüketerek daha yavaş hareket ediyor. Yağmurun yumurtlama takvimine yetişemeyecek kadar gecikmesi halinde ise popülasyonun bir kısmı yuvasında kalarak yolculuğu bir sonraki aya erteliyor.

İnsan yerleşimleri ve araç trafiğiyle kesişen rotalarda yengeç kayıplarını önlemek amacıyla adada çeşitli altyapı önlemleri uygulanıyor. Parks Australia, yengeçlerin işlek bir kara yolunu güvenle aşabilmesi için inşa edilen 16 fit (yaklaşık 5 metre) yüksekliğindeki özel yengeç köprüsünden geçiş anlarını canlı yayınlarla dünyaya aktaracak. Yetkililer, yaklaşık 60 dakika sürecek yayınların yengeçlerin köprüye varış zamanına bağlı olarak sabah saatlerinde yapılmasını hedefliyor; ancak geçiş takvimi tamamen yengeçlerin hızına göre şekillenecek. Yengeçlerin bu köprüden geçişinin üç ila dört gün sürmesi bekleniyor.

Neden önemli?Ay evrelerine ve yağış takvimine bağlı ilerleyen göç, adadaki özel geçiş köprüleri ve çevrim içi canlı yayınlarla takip edilebilecek.

Cevabı beklenen sorular

  • Yağış rejimindeki dalgalanmaların yengeçlerin okyanusa ulaşma süresini ve ikinci göç dalgasını nasıl etkileyeceği bilinmiyor.
  • Parks Australia ekibinin gerçekleştireceği canlı yayınların hangi gün ve saatlerde yayına gireceği yengeçlerin köprüye varışına bağlı olarak netleşecek.
Kaynaklar ve belgeler

Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.