Çin Ticaret ve Bilim bakanlıkları, büyük modeller ve işlem kümeleri dahil 23 yapay zekâ teknolojisine yönelik ihracat kısıtlaması taslağı hazırladı.
Üç noktada haber
Kritik altyapılara ve orduya saldıracak zararlı yazılımlar üreten yapay zekâ araçlarına tam ihracat yasağı getiriliyor.
Eğitiminde 10^26 FLOP işlem gücü kullanılan, en az 2 trilyon parametreli veya küresel ilk 10'a giren modeller denetime tabi tutulacak.
Kısıtlanan modellerin açık kaynak olarak yayımlanması durumunda şirketlere otomatik lisanslama kolaylığı sağlanacak.
Çin Ticaret Bakanlığı ile Bilim ve Teknoloji Bakanlığı, ülkenin ihracatı yasaklanan ve kısıtlanan teknolojiler listesine yönelik yeni bir güncelleme taslağı yayımladı. Hazırlanan katalog; büyük dil modelleri, otonom yazılım aracıları, yüksek başarımlı işlem kümeleri ve veri işleme sistemleri dahil olmak üzere 23 kritik yapay zekâ teknolojisini doğrudan hedef alıyor. Taslak düzenlemeye göre, kritik altyapılara, askeri birimlere veya kamu kurumlarına saldırmak amacıyla kendi başına zararlı yazılım üretebilen ya da mevcut zararlı kodları değiştirebilen yapay zekâ araçlarına tam ihracat yasağı getiriliyor. Yazılım güvenlik açıklarını tespit etmeye yarayan araçlar ise tamamen yasaklanmamakla birlikte yeni ihracat kısıtlamalarına tabi tutuluyor.
Gelişmiş büyük yapay zekâ modelleri üzerindeki denetimler iki temel koşula bağlanıyor. İlk koşul, Çin'in Veri Güvenliği Kanunu kapsamında tanımlanan önemli verilerle eğitilen ve bu verilere dayalı hizmet sunan modelleri kapsıyor. Temizlenmiş ve model çıktılarında yer almayan yüzde 0,1'e kadar küçük veri payları muafiyet kapsamında değerlendirilirken, yasal olarak kamuya açık veriler düzenleme dışında bırakılıyor. İkinci denetim koşulu ise doğrudan model ağırlıkları, kontrol noktaları, kaynak kodları ve eğitim yöntemleri gibi çekirdek mimariyi ilgilendiriyor. Bir modelin eğitiminde kullanılan işlem gücü 10^26 FLOP seviyesine ulaştığında, toplam parametre sayısı en az 2 trilyona çıktığında ya da model uluslararası kamuya açık sıralamalarda ilk 10 içerisine girdiğinde ihracat kısıtlamaları otomatik olarak devreye giriyor.
Düzenlemenin küresel açık kaynak ekosistemi üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla Pekin yönetimi eş zamanlı bir hızlı lisanslama mekanizması sunuyor. Kısıtlama kapsamındaki yapay zekâ teknolojilerinin ve ağırlıklarının açık kaynak kodlu olarak kamuya yayımlanması otomatik lisans alma hakkı kazandırıyor. Benzer şekilde, yurt dışında kendi veri merkezini işleten, sınır ötesinde çip üreten veya yabancı ortaklarla ortak araştırma yürüten Çinli şirketler de gerekli evrakları bakanlığa sundukları anda izin sürecini tamamlayabiliyor. Ayrıca kısıtlanan modellerin standart API çağrıları, mobil uygulamalar, internet siteleri ve yerel cihazlardaki hafifletilmiş sürümler üzerinden kullanılması ihracat denetimlerine takılmıyor. Ancak bu teknolojileri yurt dışındaki yerel sunuculara kurmak standart bir resmi ihracat lisansı gerektiriyor.
Açık ağırlıklı yapay zekâ modellerine getirilen bu esnek denetim çerçevesi, özellikle açık kaynaklı sistemleri kendi yerel bulut altyapılarında bağımsız bir egemenlik stratejisi olarak konumlandıran Avrupa Birliği gibi bölgeler için yeni soru işaretleri doğuruyor. Daha önce açık kaynak olarak yayımlanmış veya akademik makalelerle duyurulmuş mevcut modeller kısıtlamalardan etkilenmezken, gelecekte geliştirilecek yeni nesil modellerin dağıtımı Pekin'in ihracat onayına bağlı kalacak. Nihai kurallar yürürlüğe girene kadar şirketlerin etkilenen tüm teknoloji transferlerini Çin Ticaret Bakanlığı portalı üzerinden kayıt altına alması gerekiyor.
Neden önemli?Düzenleme, açık ağırlıklı küresel modellerin serbest dolaşımını sınırlayarak ABD ve Avrupa merkezli yazılım altyapılarının Çin alternatiflerine erişimini doğrudan etkileyebilir.
Cevabı beklenen sorular
- Yayımlanan taslak düzenlemenin nihai metninde parametre ve işlem gücü eşiklerinde bir değişiklik yapılacak mı?
- Avrupa Birliği'ndeki bulut sağlayıcıları olası model kesintilerine karşı açık ağırlıklı alternatifleri nasıl ikame edecek?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
