Endonezya'daki nikel madenlerini izleyen uluslararası araştırma, elektrikli araç bataryalarında kullanılan hammaddenin işleme tesisleri ve batarya üreticisi CATL üzerinden küresel otomotiv devlerine ulaştığını belgeledi.
Üç noktada haber
Cahaya ve Hengjaya madenlerinden çıkarılan nikel cevheri, Huayou Cobalt tesislerinde işlenerek dünyanın en büyük batarya üreticisi CATL ve LG tedarik zincirine aktarılıyor.
Huayou'nun Morowali tesisinden Çin limanlarına 2024 yılında 606 milyon dolar, 2025 yılında ise 470 milyon dolar değerinde ara ürün sevkiyatı yapıldı.
Cahaya madenini işleten Sulawesi Cahaya Mineral şirketi, izin verilen sınırların dışındaki 450 hektardan fazla orman alanını kestiği için iki idari yaptırım aldı.
Elektrikli araç bataryalarında menzil ve enerji yoğunluğunu artırmak için yaygın biçimde kullanılan nikelin tedarik zinciri, uluslararası bir medya konsorsiyumu tarafından mercek altına alındı. The Guardian ve Voxeurop öncülüğünde yürütülen araştırma; Volkswagen, Ford ve Tesla gibi üreticilerin bataryalarında yer alan nikelin, Endonezya'nın Sulawesi adasındaki yağmur ormanlarında faaliyet gösteren maden sahalarından temin edilmiş olabileceğini ortaya koydu. Son iki yıla ait kurumsal bildirimler ve gümrük verileri, küresel otomotiv markalarının batarya zincirlerinin Tolaki yerli halkının yaşadığı bölgelerdeki ağaç kaybıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor.
İncelenen ticari rotaya göre, bölgedeki Cahaya ve Hengjaya maden sahalarından çıkarılan limonit cevheri, önce Morowali sanayi bölgesindeki tesislerde ara ürün olan karışık hidroksit çökeltisine dönüştürülüyor. Tesisin işletmecisi Zhejiang Huayou Cobalt'ın yerel iştiraki üzerinden 2024 yılında Çin limanlarına 606 milyon dolar, 2025 yılında ise 470 milyon dolar değerinde ara hammadde sevk edildi. İşlenen cevherler daha sonra Huayou'nun Quzhou ve Yulin'deki katot fabrikalarına nakledilerek, dünyanın en büyük batarya üreticisi CATL ve Güney Koreli LG'nin tedarik hatlarına yönlendirildi.
Tedarik Zincirindeki Şeffaflık Sınırları
Halka açık resmi şirket kayıtları, Huayou ile CATL arasındaki satışların kesin hacim ve zamanlama dökümünü içermediği için belirli bir maden sevkiyatını doğrudan belirli bir otomobil bataryasına bağlamak mümkün olmuyor. Ancak Huayou, 2024 yılında Şanghay Menkul Kıymetler Borsası'nın incelemesine verdiği yanıtta CATL'ye grup düzeyinde ürün tedarik ettiğini doğrulamış durumda. Ayrıca ticaret platformu Volza verilerine göre, Volkswagen'in Almanya'daki Braunschweig tesisine Ekim 2024'te yaklaşık 390 bin dolar değerinde 24 tonluk hücre modülü teslimatı yapıldığı kayıtlara yansıdı.
Söz konusu madenlerin bulunduğu alanlar, Endonezya mevzuatında endüstriyel madencilikten ziyade ormancılık için ayrılan üretim ormanı statüsünde yer alıyor. Mekânsal analiz şirketi The TreeMap verilerine göre, Cahaya ruhsat sahasında 2001'den bu yana yaşanan orman kaybının üçte ikisinden nikel madenciliği sorumlu tutuluyor. Madeni işleten Sulawesi Cahaya Mineral şirketi, izin verilen sınırların dışındaki 450 hektardan fazla orman alanını tahrip ettiği gerekçesiyle geçtiğimiz yıl iki kez idari yaptırıma uğradı.
Araştırmada adı geçen otomotiv üreticileri, nikel cevherini doğrudan satın almadıklarını ve tedarikçilerinin sorumlu kaynak kullanımı kurallarına uymasını zorunlu tuttuklarını bildirdi. Volkswagen tedarik zincirindeki potansiyel riskleri ciddiye aldığını ve sözleşme yükümlülükleri nedeniyle ayrıntı veremeyeceğini aktarırken; Ford, Mercedes-Benz, Volvo, General Motors ve Stellantis çevresel risklerin farkında olduklarını ve durum tespit süreçlerini sürdürdüklerini belirtti. CATL, Huayou ve Tesla ise inceleme kapsamında yöneltilen soruları yanıtsız bıraktı.
Neden önemli?Elektrikli araçların temiz enerji hedefleri ile batarya hammadde tedarik zincirindeki çevresel denetim eksiklikleri ve şeffaflık sınırları arasındaki uyumsuzluğu somut ticari verilerle gösteriyor.
Cevabı beklenen sorular
- Otomotiv üreticilerinin katot ve batarya tedarikçilerine yönelik üçüncü taraf denetim raporlarını kamuoyuna ne zaman açıklayacağı bilinmiyor.
- Avrupa Birliği ve ABD'nin kritik mineral tedarik zincirlerine yönelik izlenebilirlik düzenlemelerinin sözleşmelere nasıl yansıyacağı netleşmedi.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
