Kısaca

Yunan mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden feta peynirinin, yüzyıllardır süregelen tüketiminin yanı sıra yüksek protein ve kalsiyum içeriğiyle besleyici faydalar sunduğu belirtildi.

Feta, geleneksel olarak koyun sütünden ya da koyun ve keçi sütü karışımından üretilen, taze ve yarı sert bir peynir. Ufalanan sıkı dokusu ile tuzlu tadı, pıhtının salamurada bekletildiği olgunlaştırma sürecinden geliyor. Yunanistan'da yüzyıllardır tüketilen peynir Homeros'un Odysseia'sında da geçiyor.

Fransa ve Bulgaristan da koyun sütünden feta tipi peynirler üretiyor; ancak "gerçek" fetanın Yunanistan'da ve en az yüzde 70 koyun sütüyle yapılması gerekiyor, kalan yüzde 30 keçi sütü oluyor. Avrupa Birliği 2002'de Yunan fetasına, görünüşü benzeyen ama inek sütünden hazırlanan taklitlerinden ayırmak için Menşe Adı Koruması verdi. Yunan fetasının büyük bölümü Balkan Yarımadası'ndan geliyor; ABD'de üretilen feta tipi peynirlerin çoğu ise inek sütünden yapılıyor.

Peynirin Yunanistan dışındaki pazarı da küçük değil. Grand View Research raporuna göre ABD'deki feta pazarının büyüklüğü 2020'de 1,4 milyar dolardı.

Fetanın 28 gramı (bir ons) 76 kalori, 5,3 gram protein, 5,3 gram yağ, 1,56 gram karbonhidrat, 0,45 gram şeker ve 312 miligram sodyum içeriyor. Aynı porsiyondaki 140 miligramlık kalsiyum, mozzarella ve lor peynirinin üzerinde. Kalori değeri mozzarellaya yakın, olgunlaştırılmış peynirlerin belirgin biçimde altında, lor peynirinin ise üzerinde kalıyor.

İnek sütü içermediği için fetanın laktoz oranı çoğu peynirden düşük, doymuş yağ miktarı da daha az; su oranının yüksekliğiyle birlikte bu, hafif laktoz intoleransı olanlar için tolere edilmesini kolaylaştırıyor. Kalsiyum ve fosfor içeriği kemik yoğunluğu ve osteoporozdan korunma açısından öne çıkarken, doğal probiyotikleri bağırsak florasını dengeliyor ve iltihap karşıtı özellik taşıyan bakteriler barındırıyor. Peynir ayrıca A, K, B2, B6 ve B12 vitaminleri ile çinko, selenyum ve fosfor içeriyor. Bazı çalışmalara göre protein ve kalsiyumun bir arada bulunması kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabiliyor.

Sınırları da var. Miktarı az olsa bile laktoz içerdiği için güçlü laktoz intoleransı olanların kaçınması, 28 gramdaki 312 miligram sodyum nedeniyle yüksek tansiyonu olanların ölçülü tüketmesi öneriliyor. Pastörize edilmemiş sütten yapılan türlerinden hamilelikte uzak durulması, düşük yağlı diyet uygulayanların da tüketimi sınırlaması gerekiyor.

Mutfakta kullanımı Yunan salatasıyla sınırlı değil. Ispanak ve cevizle, tatlı patates ve zeytinle, avokado ve rokayla ya da kavun ve kavrulmuş bademle eşleştiriliyor; makarna ve pilav üstüne ufalanıyor, arpa, kuskus, siyez buğdayı ve kinoa salatalarında ve çorba garnitüründe kullanılıyor. Kiş ve böreklerde, pizza ve yassı ekmeklerde yer alıyor; zeytinyağı, fesleğen ya da maydanoz, siyah zeytin ve cevizle karıştırılarak pesto, nane, kurutulmuş domates ve birkaç damla acı sosla harmanlanarak krakerlik krema haline getiriliyor. Omlet, çırpılmış yumurta ve patates püresine de karıştırılıyor.

Neden önemli?Okurlar için sağlıklı beslenme alışkanlıklarına lezzetli bir alternatif sunması, sektör için ise geleneksel gıdaların besin değerinin vurgulanması açısından önemlidir.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • Feta peyniri, yüzyıllardır Yunanistan'da tüketilen geleneksel bir peynirdir.
  • Yüksek protein ve kalsiyum içeriğiyle besleyici bir gıdadır.
  • Akdeniz diyetinin önemli bir parçası olarak kabul edilir.