Formula 1'de 2030 için 3,0 litrelik turbo V8 motor planında uzlaşma sağlandı

Formula 1'de teknik kuralları belirleyen FIA, ticari hakların sahibi FOM, takımlar ve güç ünitesi üreticileri, 2030 sezonundan itibaren geçerli olması planlanan yeni motor mimarisinin ana prensipleri üzerinde ön uzlaşmaya vardı. Autosport'un aktardığı ve üreticilerle yapılan görüşmelerde şekillenen taslak çerçeveye göre, şampiyonada kullanılan 1,6 litrelik turbo V6 hibrit motorların yerini 3,0 litrelik turbo beslemeli V8 motorlar alacak. Yeni pakette elektrik motorunun sisteme katkısı 100 kilovata (yaklaşık 134 beygir) düşürülürken, kontrol elektroniğinin basitleştirilmesi ve güç ünitesinin toplam ağırlığından en az 50 kilogram tasarruf edilmesi hedefleniyor.

Yeni motor kurallarına yönelik arayış, 2026 sezonunda devreye giren teknik pakette yaşanan batarya ve güç dengesi sorunlarından kaynaklanıyor. Otomobil üreticilerinin elektrifikasyon hedefleri doğrultusunda içten yanmalı motor ile elektrik motoru arasında neredeyse yarı yarıya bir güç dağılımı planlanmış, bu sayede Audi, Cadillac ve Ford şampiyonaya katılırken Mercedes, Ferrari ve Honda projelerini yenilemişti. Ancak mevcut araçlardaki 4 megajullük (1,1 kilovatsaat) batarya tam gazda sadece 11 ila 12 saniye elektrik desteği sağlayabiliyor. George Russell'ın Avusturya sıralama turlarında kaydettiği 1 dakika 6,113 saniyelik en kısa turda dahi pistlerin frenleme alanları bataryayı tüm tur boyunca beslemeye yetmedi. Enerji açığını kapatmak için içten yanmalı motorun gücünden 250 kilovata kadar pay çalarak bataryayı şarj eden aşırı kısma yöntemi, araçların düzlüklerdeki gücünü ani şekilde dalgalandırarak sürüş dengesini bozdu.

Sıralama turlarında yaşanan bu hız farklarını gidermek için yapılan anlık kural ayarlamaları araçları daha da yavaşlatınca, F1 Komisyonu gelecek sezon için geçici önlemleri onaylamak zorunda kaldı. Gelecek yıl içten yanmalı motorun gücü 420 kilovata (563 beygir) çıkarılırken, elektrik motorunun sürekli gücü 300 kilovata (402 beygir) çekilecek. Motorun daha fazla yakıt tüketmesi karşısında takımların 215 milyon dolarlık yıllık bütçe tavanı altında araç depolarını büyütmesinin yüksek maliyet yaratacağı hesaplandı. Bu nedenle F1 Komisyonu, gelecek sezon yarış mesafelerini 305 kilometreden 290 kilometreye indiren düzenlemeyi kabul etti. Mevcut güç ünitelerinde 2028 yılı için ise yüzde 60 içten yanmalı ve yüzde 40 elektrik dağılımını içeren yeni bir ara dengeleme planlanıyor.

2030 için tasarlanan yeni nesil güç ünitelerinde taraftarların sesini özlediği atmosferik motor seçeneği de masaya geldi ancak cadde pistlerindeki çevresel engellere takıldı. Melbourne, Miami, Madrid, Singapur, Bakü ve Las Vegas gibi şehir içi takvim duraklarındaki sıkı gürültü sınırlamaları, 2000'li yılların başındaki yüksek desibelli atmosferik motorların dönüşünü imkansız kıldı. Üreticiler bu nedenle ses seviyesini belirlenen eşikler içinde tutan ve binek otomobil teknolojileriyle bağ kurmayı sürdüren küçük hacimli bir turboşarj kullanımında karar kıldı. Elektrik motorunun payının 350 kilovattan 100 kilovata indirilmesi ve karmaşık enerji geri kazanım algoritmalarının devreden çıkarılmasıyla, sürücülerin kontrolündeki mekanik güç yeniden ön plana çıkacak.

Yeni motor paketi, Formula 1 araçlarının 2006'daki 605 kilogramlık asgari sınırından 2025'te 800 kilograma kadar yükselen ve bu yıl 768 kilograma inen ağırlık artışını geri çevirmeyi amaçlıyor. İçten yanmalı motor, elektrik jeneratörü, turbo, batarya, kontrol elektroniği ve egzoz sistemini içeren mevcut 185 kilogramlık minimum güç ünitesi ağırlığının en az 110 libre (50 kilogram) hafifletilmesi kararlaştırıldı. Yarış içi geçiş mekanizması tarafında ise geçmişteki hareketli arka kanat (DRS) sistemi yerine, IndyCar serisinde sürücülere yarış boyunca toplam 200 saniyelik ek güç hakkı tanıyan geçiş desteği benzeri bir model tartışılıyor. Kuralların 2030'da mı yoksa 2031'de mi devreye alınacağı sorusu ise üreticiler arasındaki takvim farkları nedeniyle henüz kesinleşmedi; zira kendi geliştirdiği V6 motoru 2029 başında piste çıkarmayı planlayan Cadillac için erken bir kural değişikliği yapılan yatırımların erken sonlanması anlamına geliyor.

Neden önemli?Karar, 2026 hibrit paketindeki batarya yetersizliği ve artan araç ağırlığı sorunlarını çözmeyi hedeflerken, cadde pistlerindeki gürültü sınırları nedeniyle atmosferik motorlar yerine turbo beslemeyi koruyarak otomotiv sektörüyle teknik bağı sürdürüyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

• Yeni güç ünitesi çerçevesi 3,0 litrelik turbo beslemeli V8 motordan ve 100 kilovata düşürülmüş daha sade bir hibrit destek sisteminden oluşuyor.
• Yeni motor paketinin mevcut 185 kilogramlık taban ağırlıktan en az 50 kilogram daha hafif olması hedefleniyor.
• Melbourne, Miami, Madrid, Singapur, Bakü ve Las Vegas gibi cadde pistlerindeki ses kısıtlamaları nedeniyle atmosferik motor seçeneği elendi.

Cevabı beklenen sorular

• Yeni motor kurallarının 2030'da mı yoksa Cadillac'ın kendi motorunu devreye alacağı 2029 sonrasındaki 2031 sezonunda mı başlayacağı konusu takımlarla yapılacak görüşmelerde belirlenecek.
• Geçiş kolaylığı sağlaması hedeflenen ve IndyCar'daki push to pass sistemine benzetilen ek güç desteğinin yarış içi kuralları henüz netlik kazanmadı.