Japonya'daki Fukui Üniversitesinde yapılan araştırma, farelerin çikolata yerken beynin opioid sistemiyle bağlantılı, 40 kHz frekansında ters U biçimli özel ultrasonik sesler ürettiğini saptadı.
Japonya'da bulunan Fukui Üniversitesinden Dr. Koshi Murata ve çalışma grubu, laboratuvar ortamındaki farelerin beslenme sırasındaki ses tepkilerini inceleyerek hayvanların çikolata yerken belirgin bir vokal örüntü sergilediğini tespit etti. Hakemli bilim dergisi eNeuro'da yayımlanan çalışmada, kemirgenlerin insan kulağının algılayamayacağı yüksek frekanslı ultrasonik sesler ürettiği gerçeğinden yola çıkıldı. Araştırma ekibi, özel ses kayıt donanımları kurarak denek farelerin olağan durumdaki ses profilini çıkardıktan sonra hayvanları tatlı sütlü çikolatayla besledi. Elde edilen akustik kayıtlar, çikolata tüketimi sırasında standart duruma kıyasla bütünüyle farklılaşan bir ses dalgası yapısının ortaya çıktığını belgeledi.
Deney sürecinde kaydedilen ultrasonik sinyaller makine öğrenmesi algoritmaları aracılığıyla ayrıntılı analize tabi tutuldu. Bilgisayarlı incelemeler sonucunda, yaklaşık 40 kilohertz (kHz) frekans bandında yoğunlaşan ve grafiksel olarak ters U biçiminde tanımlanan akustik bir izin özellikle çikolata yenildiği anlarda belirdiği kaydedildi. Bilim insanları, bu seslerin çene ve çiğneme gibi salt mekanik yeme hareketlerinden kaynaklanma ihtimalini dışlamak amacıyla farmakolojik bir kontrol aşaması uyguladı. Farelere tatlı sütlü çikolata verilmeden önce beynin haz ve ödül döngüsünde görev alan opioid reseptörlerini bloke eden nalokson isimli etken madde enjekte edildi. İlacın uygulanmasının ardından ters U biçimindeki 40 kHz'lik seslerin miktarında belirgin bir düşüş kaydedildi; bu sonuç söz konusu seslerin doğrudan beynin haz mekanizmasıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırma ekibi bulguların özgüllüğünü denetlemek adına çikolata tüketimi sırasındaki sesleri farelerin standart laboratuvar yemi tüketirken çıkardığı seslerle karşılaştırdı. Denek hayvanlar her iki besin türünden de benzer gramajlarda tüketim gerçekleştirmesine rağmen, 40 kHz frekanslı ters U sesleri yalnızca çikolata tüketilirken yüksek yoğunlukta kayıtlara geçti. Çalışmanın davranışsal tercih testinde de bu tablo doğrulandı; deneye dahil edilen 16 farenin 15'i standart yem yerine doğrudan sütlü çikolatayı tercih etti. Yapılan zamanlama ölçümleri, bahse konu haz seslerinin yüzde 97'sinden fazlasının besinin tüketilmeye başlandığı ilk bir saniyelik zaman diliminde üretildiğini gösterdi.
Ultrasonik seslerin yeme eyleminin hemen başında, ilk saniye içinde yoğunlaşması, ses üretiminin salt mide doygunluğunu veya sindirim sürecini değil, besinin ilk tadımındaki lezzet algısını yansıttığına işaret ediyor. Dr. Koshi Murata ve araştırma ekibi, elde edilen verilerin hayvanların içsel doyum ve duygu durumlarının dışarıdan ölçülebilmesi için nesnel bir akustik takip yöntemi sunduğunu belirtti. Çalışma, beynin ödül sistemini harekete geçiren besinlerin hayvan davranışlarındaki yansımalarını gösteren verilerle eNeuro dergisinde kayıtlara geçti.
Neden önemli?Tüketilen yiyeceğin lezzetini yansıtan bu sesler, hayvanların haz ve duygu durumlarının dışarıdan nesnel olarak takip edilebilmesi için yeni bir bilimsel yöntem sunuyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Fukui Üniversitesinden Dr. Koshi Murata ve ekibinin yürüttüğü araştırma eNeuro dergisinde yayımlandı.
- Çikolata yiyen farelerde saptanan 40 kHz frekansındaki ters U biçimli sesler, opioid engelleyici nalokson ilacı verildiğinde belirgin şekilde azaldı.
- Tercih testine katılan 16 fareden 15'i çikolatayı seçerken, haz seslerinin yüzde 97'sinden fazlasının yeme anını takip eden bir saniye içinde oluştuğu kaydedildi.
Cevabı beklenen sorular
- Opioid sistemini harekete geçiren farklı gıda türlerinin farelerde benzer akustik tepkileri başlatıp başlatmayacağı
- Geliştirilen makine öğrenmesi modelinin diğer memeli türlerindeki haz ve doyum sinyallerini tespit etmede kullanılıp kullanılamayacağı
