Kısaca

Güneş'teki AR4549 leke bölgesinden fırlayan üç ayrı koronal kütle atımı Dünya'ya yaklaşırken, uzay hava durumu merkezleri 9 Ekim itibarıyla orta şiddette fırtına uyarısı yayımladı.

Üç noktada haber

  1. Güneş yüzeyindeki AR4549 bölgesinden 6, 7 ve 8 Ekim tarihlerinde Dünya yönüne üç ayrı koronal kütle atımı gerçekleşti.

  2. NOAA Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi, 9 Ekim için G2 seviyesinde orta şiddette jeomanyetik fırtına uyarısı yaptı.

  3. Uzmanlar olası jeomanyetik fırtınanın teknolojik altyapıdaki etkilerinin hafif ve yönetilebilir düzeyde kalacağını bildirdi.

Güneş yüzeyinde son günlerde artan hareketlilik, Dünya'ya doğru yönelen çoklu plazma fırlatmalarıyla gezegenin manyetik alanını etkilemeye hazırlanıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresine (NOAA) bağlı Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi (SWPC), güneşteki AR4549 aktif leke bölgesinden fırlayan koronal kütle atımları (CME) nedeniyle 9 Ekim Cuma günü için orta şiddette (G2) jeomanyetik fırtına uyarısı yayımladı.

Uzay hava tahmin modellerine göre, 6 ve 7 Ekim tarihlerinde gerçekleşen ilk iki plazma patlamasından ilki Dünya'ya 9 Ekim'in ilk saatlerinde ulaşacak. İkinci püskürmenin ise aynı zaman diliminde gezegenin manyetik kalkanına teğet geçmesi bekleniyor. Ayrıca 8 Ekim'de fırlayan üçüncü bir koronal kütle atımının da 10 ile 11 Ekim tarihlerinde gezegene ulaşarak fırtına koşullarını hafta sonuna kadar uzatabileceği hesaplanıyor.

SWPC yetkilileri, beklenen güneş fırtınasının teknolojik altyapı ve elektrik şebekeleri üzerindeki etkilerinin hafif kalacağını ve büyük ölçüde yönetilebilir olduğunu vurguluyor. Birleşik Krallık Meteoroloji Ofisi (UK Met Office) ise aktivitenin kısa süreliğine güçlü G3 seviyelerine ulaşma ihtimalinin bulunduğunu bildiriyor. Manyetosferde yaşanacak enerji transferi, uydular ve iletişim kanallarında sınırlı dalgalanmalar oluştursa da kritik sistemlerde büyük bir aksama öngörülmüyor.

Bu hareketliliğin gökyüzündeki somut sonucu ise kutup ışıklarının alışılmışın dışında geniş bir alana yayılma olasılığı olacak. Manyetik fırtınanın gücüne ve bulutların Dünya'nın manyetik alanıyla kuracağı açıya bağlı olarak aurora borealis görüntülerinin ABD'de New York, Wisconsin ve Washington eyaletlerine kadar güney enlemlerden izlenebileceği belirtiliyor. Gözlem şansı bulut örtüsü ve plazmanın manyetik yönelimine göre değişiklik gösterecek.

Neden önemli?Fırtına teknolojik altyapıda yönetilebilir hafif dalgalanmalara yol açabilecekken, kutup ışıklarının alışılmışın dışında güney enlemlerinden de izlenebilme ihtimalini doğuruyor.

Cevabı beklenen sorular

  • Plazma bulutlarının Dünya'nın manyetik alanıyla etkileşim açısı kutup ışıklarının daha güney enlemlerden net görülmesini sağlayacak mı?
  • 8 Ekim'de fırlayan üçüncü kütle atımı hafta sonundaki jeomanyetik hareketliliği ne kadar uzatacak?
Kaynaklar ve belgeler

Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.