Kısaca

IBM, 15 trilyon tokenle eğitilen, 512 bin token bağlam desteği sunan açık ağırlıklı Granite 4.2 dil modeli ailesini ve Granite Speech 5.0 Turbo modelini yayımladı.

IBM, Granite 4.2 dil modeli ailesini 3 milyar (3B), 8 milyar (8B) ve 30 milyar (30B) parametre boyutlarında açık ağırlıklı olarak kullanıma sundu. Şirketin paylaştığı bilgilere göre, sıfırdan yaklaşık 15 trilyon token verisiyle eğitilen modeller, 512 bin tokene kadar bağlam penceresi genişliğini destekliyor. Modeller, her görev için işlem gücü harcamasını yönetebilmek amacıyla "düşünme" (thinking) ve "düşünmeme" (non-thinking) modları arasında geçiş yapabiliyor. Basit sorgularda ise bilgi işlem kaynaklarını korumak için "düşük efor" (low-effort) modu devreye giriyor.

Yeni serinin 8B ve 30B modelleri, IBM'in "ajan tabanlı pekiştirmeli öğrenme" (agentic RL) olarak adlandırdığı özel bir eğitim sürecinden geçirildi. Bu eğitim sayesinde modeller, izole edilmiş gerçek korumalı alan (sandbox) ortamlarında araç kullanmayı, yazılım kodu yazıp çalıştırmayı ve web üzerinde arama yapmayı öğreniyor. Serideki tüm dil modelleri OpenAI formatındaki araç çağırma (tool calling) standardını destekliyor ve açık kaynaklı çıkarım motorları vLLM ile SGLang üzerinde doğrudan çalıştırılabiliyor.

Şirket dil modellerinin yanı sıra 470 milyon parametreli Granite Speech 5.0 Turbo CTC ses modelini de duyurdu. IBM'in açıklamasına göre bu yeni ses modeli, Open ASR Liderlik Tablosu'ndaki önceki öncü modellerden iki kat daha hızlı çalışıyor ve üç saatlik ses kaydını bir saniyede metne dönüştürebiliyor. Yüksek işlem hızı ve düşük parametre boyutu, ses işleme süreçlerinde sunucu maliyetlerini düşürmeyi ve gerçek zamanlı transkripsiyon sistemlerini hızlandırmayı hedefliyor.

Granite 4.2 dil modelleri ve Granite Speech 5.0 Turbo, ticari ve akademik kullanıma açık olan Apache 2.0 lisansı altında yayımlandı. Geliştiriciler ve kurumlar, açık ağırlıklara Hugging Face, Ollama ve GitHub platformları üzerinden erişerek modelleri kendi yerel altyapılarına veya bulut sistemlerine entegre edebiliyor.

Neden önemli?Modellerin Apache 2.0 lisansıyla sunulması, geliştiricilerin gelişmiş araç çağırma ve hızlı ses deşifresi yeteneklerini ticari projelerinde kısıtlama olmadan yerel olarak kullanmasına olanak tanıyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • Granite 4.2 ailesi 3B, 8B ve 30B parametre boyutlarında ve 512 bin token bağlam desteğiyle yayımlandı.
  • 8B ve 30B varyantları, korumalı alan ortamında araç kullanmayı ve kod çalıştırmayı öğrenen pekiştirmeli eğitim sürecinden geçirildi.
  • Granite Speech 5.0 Turbo CTC modeli 470 milyon parametreye sahip ve üç saatlik sesi bir saniyede metne dönüştürebiliyor.

Cevabı beklenen sorular

  • Geliştiricilerin açık ağırlıklı Granite 4.2 modellerini mevcut kurumsal iş akışlarına ve açık kaynak çıkarım motorlarına ne hızla entegre edeceği henüz bilinmiyor.