Kısaca

James Webb Uzay Teleskobu, Samanyolu'nun merkezindeki süper kütleli kara delik Sagittarius A*'nın yakınında yer alan IRS 3 adlı yıldızın çevresinde yoğun radyasyona rağmen su ve toz varlığını tespit etti.

James Webb Uzay Teleskobu (JWST) tarafından yapılan yeni gözlemler, Samanyolu galaksisinin merkezindeki süper kütleli kara delik Sagittarius A* (Sgr. A*) yakınında şaşırtıcı bulgular ortaya koydu. Bilim insanları, Sgr. A*'dan yaklaşık 0.55 ışık yılı uzaklıkta bulunan IRS 3 adlı bir yıldızın çevresinde su ve toz varlığını tespit etti.

IRS 3, yaklaşık 6 güneş kütlesine sahip ve 72 milyon yaşında, son evrimleşmiş bir AGB yıldızıdır. Samanyolu'nun galaktik merkezi, Sgr. A*'dan yayılan güçlü X-ışını patlamaları ve gama radyasyonu dahil olmak üzere yoğun radyasyonla bilinir. Bu tür bir ortamda toz ve diğer moleküllerin yok olması beklenirken, IRS 3'ten dökülen bu malzemelerin varlığı, mevcut modelleri sorgulatıyor.

Astronomi ve Astrofizik dergisinde yayımlanan ve başyazarı Florian Peißker olan bu yeni araştırmada, gökbilimciler IRS 3 ve çevresini gözlemlemek için JWST'nin NIRCam ve MIRI enstrümanlarını kullandı. Gözlemler sonucunda, yıldızın çevresindeki tozda alümina ve amorf silikatların yanı sıra, ilk kez su izlerine rastlandı. Araştırmacılar, yıldızın yıllık yaklaşık 20 Dünya kütlesi malzeme kaybettiğini belirledi; bu, O-zengini AGB yıldızlarının süper rüzgar fazına özgüdür.

Bu keşif, galaktik merkezler gibi aşırı ortamlarda yıldızların çevrelerini zenginleştirmeye devam edebildiğini gösteriyor. Araştırmacılar, bu bulguların galaktik merkezlerdeki madde döngüsü ve yıldız evrimi anlayışımıza önemli katkılar sağlayacağını belirtiyor. ESA'dan çalışmanın ortak yazarı Macarena Garcia Marin, Webb'in kızılötesi enstrümanlarının bu tür moleküler materyallerin yoğun radyasyonlu bir ortamda bile hayatta kalabildiğini ortaya koyduğunu vurguladı.

Neden önemli?Bu keşif, süper kütleli kara deliklerin çevresindeki aşırı koşullarda moleküler maddelerin ve tozun hayatta kalabileceğini göstererek galaktik merkezlerin madde döngüsü hakkındaki mevcut anlayışımızı yeniden şekillendiriyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • IRS 3, Sagittarius A*'dan yaklaşık 0.55 ışık yılı uzaklıkta, 6 güneş kütlesine sahip ve 72 milyon yaşında bir AGB yıldızıdır.
  • Yıldızın çevresinde alümina, amorf silikatlar ve su bulunduğu James Webb Uzay Teleskobu'nun MIRI ve NIRCam enstrümanlarıyla yapılan gözlemlerle belirlendi.
  • IRS 3'ün yıllık kütle kaybı oranının yaklaşık 20 Dünya kütlesi olduğu ve bunun O-zengini AGB yıldızlarının süper rüzgar fazına özgü olduğu tespit edildi.