Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars'ın uydusu Phobos'tan en az 10 gram malzeme örneği toplamak üzere MMX görevini 19 Ekim'de başlatmayı planlıyor.
Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA), Mars ve uydularının kökenine dair uzun süredir devam eden bilimsel tartışmaları aydınlatmak amacıyla MMX (Martian Moons eXploration) adlı iddialı bir uzay görevini başlatmaya hazırlanıyor. Ajansın planına göre, görev 19 Ekim'de başlayacak ve hedefi, Mars'ın iki uydusundan biri olan Phobos'tan en az 10 gramlık yüzey materyali örneği toplamak olacak.
Bu görev başarıyla tamamlandığı takdirde, insanlık tarihinde bir Mars uydusundan getirilen ilk kaya örnekleri elde edilmiş olacak. Toplanan örneklerin Dünya'ya ulaşması ise uzun bir zaman alacak. MMX uzay aracının Mars'a yolculuğu yaklaşık bir yıl sürecek. Ardından araç, Kızıl Gezegen'in yörüngesinde üç yıl boyunca Phobos'tan örnek toplama operasyonlarını yürütecek. Bir yıllık dönüş yolculuğunun ardından, bilim insanları tarihi kaya örneklerini 2031 yılında teslim almayı hedefliyor.
Görevin odaklandığı en kritik sorulardan biri, Phobos ve Deimos adlı Mars uydularının nasıl oluştuğu. Bilim dünyasında bu konuda iki ana hipotez bulunuyor. İlk görüşe göre uydular, Mars'a çarpan devasa bir gök cisminin uzaya saçtığı maddelerin birleşmesiyle ortaya çıktı. İkinci hipotez ise bu gök cisimlerinin, Güneş Sistemi'nin dış bölgelerinden gelerek Mars'ın kütleçekimine kapılan asteroitler olduğunu savunuyor. Uyduların koyu renkli yapıları ve ışığı yansıtma biçimleri, su ve karbon bakımından zengin asteroitlere benzerlik gösterirken; Mars'ın ekvator düzlemine yakın, dairesel ve gezegenin dönüş yönüyle aynı doğrultudaki yörüngeleri ise dev çarpışma teorisini destekliyor. Phobos'tan alınacak örneklerin Mars yüzeyinden daha önce toplanan materyallerle karşılaştırılması, bu köken tartışmasına kesin bir yanıt getirebilir.
Mars uydularından örnek alıp Dünya'ya geri getirmenin uzay uçuşu ve haberleşme alanlarında ciddi teknik zorluklar barındırdığı biliniyor. Fırlatılış anında 4.480 kilogram kütleye sahip olacak uzay aracının ağırlığının yarısından fazlasını yakıt oluşturuyor. Mitsubishi Electric tarafından tasarlanan MMX, Mars yakınlarına ulaştığında itki maddesi tükenen gidiş modülünü, Deimos yakın geçişinin ardından ise keşif modülünü gövdesinden ayıracak. Dünya ile MMX arasındaki radyo sinyali iletiminde 20 dakikaya varan gecikmeler yaşanacağı için araç, yüksek hassasiyetli otonom navigasyon sistemiyle donatıldı. Bu sistem sayesinde MMX, alçalma, iniş ve kalkış dizilimlerini Dünya'dan komut beklemeden kendi kendine kararlaştırıp uygulayabilecek.
Neden önemli?Bu görev, bir Mars uydusundan ilk kez kaya örnekleri getirmeyi hedefleyerek gezegenin uydularının kökenine dair uzun süredir devam eden bilimsel tartışmaları netleştirebilir ve Güneş Sistemi'nin oluşumuna ışık tutabilir.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- JAXA, MMX görevini 19 Ekim'de başlatmayı planlıyor.
- Görevin hedefi, Mars'ın uydusu Phobos'tan en az 10 gram malzeme örneği toplamak.
- Toplanan örneklerin 2031 yılında Dünya'ya ulaşması bekleniyor.
Cevabı beklenen sorular
- Phobos ve Deimos'un Mars'ın çarpışması sonucu mu yoksa yakalanan asteroitler olarak mı oluştuğu netleşecek mi?
- MMX aracı, 20 dakikaya varan gecikmelere rağmen otonom navigasyon sistemiyle iniş ve kalkışı sorunsuz bir şekilde gerçekleştirebilecek mi?
- Phobos'tan getirilecek örnekler, Mars'ın ve Güneş Sistemi'nin erken dönemleri hakkında hangi yeni bilgileri sunacak?
