Virginia Tech araştırmacıları, 22 bin saatlik kayıt incelemesiyle kara ayıların kış uykusu davranışlarının sıcaklık ve gün uzunluğu etkileşimiyle şekillendiğini saptadı.
Virginia Politeknik Enstitüsü ve Eyalet Üniversitesinden (Virginia Tech) bilim insanları, Amerikan kara ayılarının (Ursus americanus) kış uykusu süreçlerini tetikleyen çevresel etkenleri inceledi. Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmada, ayıların kış uykusu döngüsünde yalnızca hava sıcaklığının değil, gün uzunluğunun (fotoperiyot) da belirleyici bir rol üstlendiği kaydedildi.
Araştırma ekibi, Virginia Tech Kara Ayı Araştırma Merkezinde bulunan dört vahşi ve hamile dişi ayının farklı kış uykusu evrelerine ait 22 bin saati aşkın video kaydını analiz etti. Görüntüler üzerinde 45 farklı davranış biçimini sınıflandıran araştırmacılar, bu hareketleri ortam sıcaklığı, gün ışığı süresi ve ayıların vücudunda meydana gelen fizyolojik değişimlerle eşleştirdi.
Elde edilen bulgulara göre kış uykusunun ilk başlangıç anında davranışları ağırlıklı olarak hava sıcaklığı şekillendirirken, kış uykusu öncesi beslenme ve baharda inden çıkış gibi kritik dönemlerde sıcaklık ile gün uzunluğu birlikte etki gösteriyor. Çalışmanın başyazarı Brogan Holcombe ve ekibi, ayıların kış uykusu ekolojisinde gün uzunluğu ile sıcaklık arasındaki bu etkileşimin ilk kez ayrıntılı biçimde belgelendiğini belirtti.
Araştırmacılar, küresel iklim değişikliğinin mevsimsel sıcaklık dengelerini bozarak sabit kalan gün ışığı süreleriyle sıcaklık arasındaki bağı koparabileceği uyarısında bulundu. Bu çevresel uyumsuzluğun kış uykusu takvimini değiştirerek ekosistemde zincirleme tepkilere ve insanlar ile yaban hayatı arasındaki karşılaşmaların artmasına yol açabileceği; elde edilen verilerin yaban hayatı koruma yönetimince geleceğe yönelik planlamalarda kullanılabileceği bildirildi.
Neden önemli?Sıcaklık ve gün ışığı arasındaki bağın iklim değişikliğiyle bozulması, ayıların kış uykusu takvimini değiştirerek ekosistem dengelerini ve yaban hayatı yönetimini etkileyebilir.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Araştırmacılar, Virginia Tech Kara Ayı Araştırma Merkezindeki 4 hamile dişi ayıya ait 22 bin saati aşkın video kaydında 45 davranışı inceledi.
- Kış uykusu başlangıcında sıcaklık tek başına etkili olurken, hazırlık beslenmesi ve inden çıkış dönemlerinde gün uzunluğu ile sıcaklık birlikte rol oynuyor.
- Bulgular, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences dergisinde yayımlandı.
Cevabı beklenen sorular
- İklim değişikliği kaynaklı sıcaklık artışlarının ayıların fizyolojik takvimi ile çevresel sinyaller arasındaki uyumu hangi coğrafyalarda ne ölçüde bozacağı henüz bilinmiyor.
