Bilim insanları, kedilerin idrarlarındaki dallı zincirli yağ asitleri (BCFA'lar) aracılığıyla birbirlerini tanıdığını ve böbreklerindeki özel yağ damlacıklarının bu kimyasal imzayı koruduğunu keşfetti.
Kedilerin idrarlarındaki kokular aracılığıyla birbirlerini tanımladıkları uzun süredir biliniyordu, ancak bu sürecin arkasındaki kimyasal mekanizma yakın zamana kadar bir sırdı. Yeni bir çalışma, dallı zincirli yağ asitleri (BCFA'lar) adı verilen bir grup kimyasalın, kedilere özgü koku işaretlerini oluşturduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, evcil kedilerin ilginç kokuları incelerken gösterdiği ve vomeronasal organlarına kimyasalları çeken flehmen tepkisini inceledi. Kedilerin aynı idrar örneğiyle daha az sıklıkta flehmen tepkisi verdiği, ancak yeni bir kediden alınan idrarla bu tepkinin arttığı gözlemlendi. Iwate Üniversitesi'nden Masao Miyazaki, içgüdüsel bir davranışın tanıdıklık ve öğrenmeden bu kadar güçlü bir şekilde etkilenmesinin şaşırtıcı olduğunu belirtti.
Ekip, yüksek performanslı sıvı kromatografisi tekniğiyle kedi idrarını bileşenlerine ayırdı ve kedilere her bir parçayı koklattı. Kediler, dallı zincirli yağ asitleri içeren kısma sürekli flehmen tepkisi verdi. Her kedinin idrarında benzersiz bir BCFA karışımı olduğu ve bu BCFA'ların, koku işaretini bıraktıktan sonra bile en az bir gün boyunca stabil kaldığı belirlendi.
Araştırmacılar ayrıca, BCFA'ları böbreğin dış kısmı olan renal korteksteki lipid (yağ) damlacıklarında buldu. Yüzyılı aşkın süredir varlığı bilinen bu damlacıkların amacı daha önce anlaşılamamıştı. Çalışma, bu damlacıkların, kedinin bireysel BCFA profilini beslenme veya sağlık değişikliklerinden sonra bile sabit tutan bir rezervuar görevi görebileceğini öne sürdü. Aslanlar ve kaplanlar gibi büyük kedilerde de benzer BCFA'lar ve lipid damlacıkları bulundu, ancak türler arasında farklılıklar gözlemlendi. Bulgular 19 Ağustos'ta Current Biology dergisinde yayımlandı.
Neden önemli?Bu keşif, evcil hayvanların ve diğer memelilerin sosyal iletişim mekanizmalarını anlamak için yeni bir kapı aralıyor, ayrıca kedilerin böbrek fizyolojisi ve olası hastalıkları hakkında da önemli bilgiler sunuyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Kediler, idrarlarındaki dallı zincirli yağ asitleri (BCFA'lar) sayesinde birbirlerini kokusal olarak tanır.
- Her kedinin idrarında benzersiz bir BCFA karışımı bulunur ve bu kimyasal imza en az bir gün boyunca stabil kalır.
- BCFA'lar, kedilerin böbreklerinin dış kısmındaki lipid damlacıklarında bulunur ve bu damlacıklar BCFA profilini sabit tutan rezervuarlar görevi görebilir.
Cevabı beklenen sorular
- Lipid damlacıklarının nasıl oluştuğu, korunduğu ve idrarla salgılanmaya nasıl bağlandığı henüz bilinmiyor.
- Bu süreçlerin bozulmasının kedilerde kronik böbrek hastalığına katkıda bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
