İngiltere'nin Pagham Limanı'nda 2022'deki kuş gribi salgınında sıfırlanan tepeli sumru kolonisi, üç yıllık koruma çalışmalarıyla 756 üreyen çifte ve 570 yavruya ulaştı.
Üç noktada haber
Pagham Limanı'ndaki tepeli sumru kolonisi 2022'de kuş gribi nedeniyle tamamen yok olduktan sonra 756 üreme çiftine ve bu yaz 570 yavruya ulaştı.
Kara başlı martı yavrusu sayısı 2025 yılındaki 51 seviyesinden 2026 yılında 504'e yükselerek yaklaşık on kat artış kaydetti.
Solent Seascape projesi kapsamında güney kıyısı ile Wight Adası arasındaki 52 bin hektarlık kıyı ve haliç şeridinde koruma önlemleri uygulandı.
İngiltere'nin güney kıyısındaki Pagham Limanı'nda 2022 yılında yaşanan yüksek patojeniteli kuş gribi salgını, bölgede kuluçkaya yatan tepeli sumru kolonisinin tamamen yok olmasına yol açmıştı. Kuşları Koruma Kraliyet Derneği (RSPB) personeli ve gönüllüleri tarafından Solent kıyı şeridinde yürütülen üç yıllık doğa koruma çalışmaları sonucunda, üreyen çift sayısı sıfırdan 756'ya çıktı. Koloni bu yaz 570 yavru uçurarak Solent bölgesinde bugüne kadar kaydedilen en yüksek sayılardan birine ulaştı.
Güney kıyısı ile Wight Adası arasındaki 52 bin hektarlık kıyı ve haliç alanını kapsayan koruma adımları, diğer kıyı kuşu popülasyonlarında da belirgin bir toparlanma getirdi. Bölgede yuvalayan kara başlı martıların yavru sayısı 2025 yılındaki 51 düzeyinden 2026'da 504'e yükselerek yaklaşık on katına çıktı. Küçük sumruların yavru sayısı da bir önceki yıla göre 21'den 34'e yükselirken halkalı cılıbıt ve poyrazkuşu popülasyonlarında da artış tespit edildi.
Yırtıcı çitleri ve yapay adacıklar
Kuşların hızla toparlanmasını sağlayan ana müdahaleler, yerde yuvalayan türleri tehdit eden memeli avcılara karşı geliştirilen özel bariyerler oldu. Tilki gibi karasal yırtıcıları uzak tutmak için koruyucu çitler çekildi, sıçan varlığı izlendi ve insan devriyeleriyle avlanma baskısı sınırlandı. Ayrıca kıyı kuşlarına yer açmak amacıyla bitki örtüsü seçici biçimde temizlendi. Ferry Pool bölgesindeki tuzlu lagün içine inşa edilen yeni adacıklar ise 18 çift kılıçgaganın yırtıcılardan izole biçimde yuva yapmasına zemin hazırladı.
RSPB kıdemli proje yöneticisi Wez Smith, 2022'de tepeli sumru, kara başlı martı ve Akdeniz martılarının kuş gribinden ağır darbe aldığını ve Pagham Limanı'ndaki üreme kolonilerinin terk edildiğini hatırlattı. Smith, birkaç yıl süren yoğun koruma çabasının ardından durumun geçen yıl değişmeye başladığını ve sahanın rekor kıran popülasyonlara ev sahipliği yaptığını belirtti.
Yüzen sallarla güvenli kuluçka alanları
Karadaki yırtıcı ve insan baskısını azaltmak amacıyla uygulanan bir diğer yöntem ise su yüzeyine yerleştirilen yüzen platformlar oldu. RSPB Medmerry ve West Hayling rezervlerinde suya bırakılan bu yüzen sallar, sumrular ve kara başlı martılar için köpeklerden veya teknelerden etkilenmeyen korunaklı kuluçka alanları sağladı. Ziyaretçilerin yerde yuvalayan kuşları rahatsız etmemesi için köpek gezdirme alanları yuvalama sahalarının uzağına taşındı.
Yürütülen bu saha çalışmaları, Blue Marine Foundation öncülüğünde sivil toplum kuruluşları ve kurumların katılımıyla sürdürülen Solent Seascape projesinin bir parçasını oluşturuyor. Proje ortaklığı kıyıdaki yuvalama alanlarının yanı sıra deniz çayırlarını, istiridye resiflerini ve tuzlu bataklık ekosistemlerini eski haline getirmeye odaklanıyor. Kolonilerdeki hızlı toparlanma, ekolojik krizlerin ardından gelen hedefli saha müdahalelerinin kuş popülasyonlarının yeniden kurulmasındaki etkisini belgeliyor.
Neden önemli?Salgın sonrası uygulanan yırtıcı bariyerleri ve yüzen yapay sallar, yok olan kıyı kuşu popülasyonlarının planlı saha müdahaleleriyle rekor sürede toparlanabileceğini gösteriyor.
Cevabı beklenen sorular
- Toparlanan popülasyonların olası yeni bir kuş gribi dalgası karşısında aynı direnci gösterip gösteremeyeceği henüz bilinmiyor.
- Yüzen suni sal sistemlerinin diğer deniz kuşu türleri üzerindeki uzun vadeli yuvalama başarısı izleme sürecinde belirlenecek.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
