Selma Sarı ve uluslararası ekibi, Mut Havzası'nda deniz seviyesinden 1.177 metre yükseklikte dünyanın bilinen en yüksek Geç Orta Pleyistoson denizel çökellerini belgeledi.
Selma Sarı ve uluslararası bir araştırma grubu, Türkiye'nin güneyindeki Mut Havzası'nda yer alan TOL-1 kesitinde yürüttükleri saha incelemelerinde dünyanın bilinen en yüksek Geç Orta Pleyistoson (MIS 7) denizel çökellerini belgeledi. İç Anadolu Platosu'nun güney kenarında, ortalama deniz seviyesinden 1.177 metre (3.860 fit) yükseklikte korunan bu tabakalar, bölgenin jeolojik evrimine dair kritik veriler sundu.
Araştırmacılar, denizel çökelmenin kesin zamanlamasını saptamak ve geçmiş su derinliğini yeniden inşa etmek amacıyla çok disiplinli bir analiz yöntemi kullandı. Çalışmada kalkerli nanofosil ve foraminifer biyostratigrafisi, paleomanyetizma, kararlı izotoplar ve ostrakod topluluklarına dayalı paleobatimetrik modellemeler bir araya getirildi. Bu veriler doğrultusunda yapılan hesaplamalar, havzada her bin yıl için yaklaşık 5,2 metre gibi oldukça hızlı bir yüzey yükselme hızı gerçekleştiğini ortaya koydu.
Elde edilen bulgular, denizel çökelme stratigrafisini aktif yakınsak levha sınırları boyunca meydana gelen hızlı yüzey yükselmelerini tetikleyen derin jeodinamik mekanizmalarla doğrudan ilişkilendiriyor. Araştırma ekibi, tespit edilen yüksek çözünürlüklü zaman göstergesinin, litosferik levha kopması (slab break-off) ve manto akışı gibi yerin derinliklerindeki süreçlerin yüzeye olan etkilerini anlamak adına nadir bir referans sunduğunu vurguladı.
Selma Sarı'nın Università degli Studi Roma Tre bünyesindeki erken kariyer araştırmalarının bir sonucu olan bu bilimsel çalışma, 'The world's highest late Middle-Pleistocene marine deposits on the southern margin of the Central Anatolian Plateau (southern Türkiye)' başlığıyla Geology dergisinde yayımlandı.
Neden önemli?Çalışma, her bin yılda 5,2 metrelik yüzey yükselme hızını kanıtlayarak levha kopması ve manto akışı gibi derin yer kabuğu hareketlerinin yüzeydeki etkilerini anlamak için yüksek çözünürlüklü bir zaman referansı sunuyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Mut Havzası'ndaki TOL-1 kesitinde deniz seviyesinden 1.177 metre yükseklikte Geç Orta Pleyistoson (MIS 7) denizel çökelleri belgelendi.
- Biyostratigrafi, paleomanyetizma ve izotop analizleri bölgede her bin yıl için yaklaşık 5,2 metrelik bir yüzey yükselme hızı hesapladı.
- Bulgular, aktif yakınsak sınırlardaki hızlı yükselmeyi levha kopması ve manto akışı gibi derin jeodinamik süreçlere bağlıyor.
