Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu Planlanan Tarihte Fırlatıldı: L2 Yolculuğu Başladı

Meedye arşivinde 29 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan haberde, NASA ve SpaceX'in fırlatma hazırlık incelemesini tamamladığı ve Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun 30 Ağustos 2026 Pazar günü TSİ 14.26'da fırlatılacağı duyurulmuştu. Belirlenen tarihin ardından yapılan resmi yayın incelemesi, fırlatma sözünün tam vaktinde tutulduğunu ortaya koydu. NASA'nın yayımladığı belgelere göre gözlemevi, Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi Kompleks 39A'dan SpaceX Falcon Heavy roketiyle 30 Ağustos günü yerel saatle 07.26'da (TSİ 14.26) başarıyla fırlatıldı. Görev, NASA'nın önceki resmi takviminin sekiz ay önünde hayata geçirildi.

Falcon Heavy roketinin 27 Merlin motoru, kalkış anında 5 milyon poundun üzerinde itiş gücü üreterek roketi Florida semalarına taşıdı. Uçuşun ilk dakikalarında maksimum aerodinamik basınç (Max Q) evresini sorunsuz atlatan roket, ana motor kapatma (MECO) aşamasına ulaştı ve saniyeler sonra birinci aşama merkez gövdesi ikinci aşamadan ayrıldı. Yaklaşık dördüncü dakikada ikinci aşamadaki Merlin Vakum motoru (SES-1) ateşlendi ve hemen ardından atmosferin yoğun katmanlarını geride bırakan teleskobu koruyan burun konisi iki parçaya ayrılarak Dünya'ya döndü. Falcon Heavy'nin iki yan güçlendiricisi Florida'daki İniş Bölgesi 2 ve İniş Bölgesi 40 alanlarına iniş yaptı. Yan güçlendiricilerden biri ilk uçuşunu tamamlarken, diğeri daha önce GOES-U ve Viasat-3 F3 görevlerinde yer aldıktan sonra üçüncü uçuşunu başarıyla bitirdi.

Merlin Vakum motorunun yaklaşık iki dakika süren ikinci ateşlemesinin (SES-2) ve beş dakikalık süzülmenin ardından Roman, yerel saatle 07.57'de Falcon Heavy'nin ikinci aşamasından ayrıldı ve uzayda tek başına uçuşa geçti. Görev kontrolörleri, teleskoptan ilk sinyali yükseliş sırasında yerel saatle 07.33'te NASA'nın Takip ve Veri Röle Uydusu (TDRS) sistemi aracılığıyla aldı. Ayrılmayı takip eden 30 dakika içerisinde teleskop, hem enerji sağlayan hem de termal kalkan işlevi gören altı panelli güneş panel dizilimini başarıyla açtı. Roman bilimsel operasyonlarına başladığında yüksek hızlı bilim verilerini Yakın Uzay Ağı iletecek; Derin Uzay Ağı ise hassas menzil ve açı ölçümlerini sağlayacak. Veri indirme sürecine Avrupa Uzay Ajansı (ESA) New Norcia, Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ise Misasa yer istasyonlarıyla destek verecek.

Fırlatmanın ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Jared Isaacman, Roman'ın karanlık madde ve karanlık enerji araştırmalarında kritik rol oynayacağını vurgulayarak teleskobun 100 binden fazla yeni ötegezegen keşfetme potansiyeline sahip olduğunu ve evrenin geniş bir atlasını çıkaracağını ifade etti. Toplantı sırasında Donald Trump da telefonla canlı yayına katılarak fırlatma ekibini kutladı. Teleskop şu anda Dünya'dan yaklaşık 1 milyon mil (1,5 milyon kilometre) mesafede bulunan ikinci Güneş-Dünya Lagrange (L2) noktasına doğru üç aylık yolculuğuna devam ediyor.

Neden önemli?Gözlemevinin L2 noktasına ulaşması, karanlık madde ve karanlık enerji araştırmalarında Hubble'dan 100 kat geniş bir görüş alanıyla 100 binden fazla yeni ötegezegenin haritalanmasını sağlayacak.

Şu ana kadar bildiklerimiz

• Teleskop, 30 Ağustos 2026'da Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi Kompleks 39A'dan SpaceX Falcon Heavy roketiyle TSİ 14.26'da (EDT 07.26) fırlatıldı.
• Roman, fırlatmadan 31 dakika sonra roketin ikinci aşamasından ayrılarak 30 dakika içinde güneş paneli ve ısı kalkanını açtı.
• Gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 1 milyon mil uzaklıktaki Güneş-Dünya Lagrange 2 (L2) noktasına doğru üç aylık yolculuğuna başladı.

Cevabı beklenen sorular

• Teleskobun L2 noktasına ulaşmasının ardından devreye alma ve kalibrasyon sürecinde bir aksaklık yaşanıp yaşanmayacağı.
• Gözlemevinin derin uzaydan elde edeceği ilk bilimsel görüntülerin ve veri atlasının kamuoyuyla ne zaman paylaşılacağı.