Kısaca

NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos'ta Falcon Heavy roketiyle fırlatılarak Dünya'dan 1,5 milyon kilometre uzaklıktaki L2 noktasına doğru yolculuğuna başladı.

NASA'nın yeni nesil gözlemevi Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos'ta SpaceX Falcon Heavy roketiyle uzaya fırlatıldı. 12,7 metre uzunluğundaki teleskop, Dünya yörüngesinde kalmak yerine gezegenimizden yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıkta bulunan Güneş-Dünya Lagrange 2 (L2) noktasına doğru hareket ediyor. Teleskobun bu hedef noktaya ulaşmasının ve yörüngeye yerleşmesinin yaklaşık 30 gün sürmesi bekleniyor.

L2 noktası halihazırda James Webb Uzay Teleskobu ve Avrupa'nın Euclid sondasına da ev sahipliği yapıyor. NASA yetkililerinin açıklamasına göre, kütleçekim kuvvetlerinin dengelendiği bu özel bölge, uzay araçlarının asgari düzeyde yakıt yardımıyla kararlı yörüngelerde kalmasını sağlıyor. Teleskobun namlu benzeri yapısı Güneş, Dünya ve Ay'dan gelen istenmeyen ışığı engellerken, uzak konumu da cihazların soğuk kalmasına yardımcı oluyor. L2'deki termal kararlılık, Roman'ın toplayacağı verilerde Hubble'a kıyasla on katlık bir iyileşme sağlayacak. Ayrıca Roman, James Webb ile aynı bölgede bulunmasına karşın Ay'ın Dünya çevresindeki yörüngesinden çok daha geniş bir hatta döneceği için iki araç arasında herhangi bir çarpışma riski bulunmuyor.

Yörüngeye ulaşmanın ardından teleskobun devreye alma ve test aşaması başlayacak. Bu süreçte tüm alt sistemlerin yanı sıra iki ana bilimsel aygıt olan Geniş Alan Cihazı (WFI) ve Koronagraf Cihazı (CGI) kontrol edilecek. 300 megapiksel çözünürlüğe sahip kızılötesi kamera WFI, evrenin erken evrelerini gözlemleyerek kozmik genişleme tarihini ve karanlık enerjinin etkilerini inceleyecek. CGI ise uzak yıldızların parlak ışığını maskeleyerek ana yıldızından neredeyse bir milyar kat daha sönük ötegezegenlerin doğrudan görüntülenmesine olanak tanıyan yeni bir teknoloji gösterimi gerçekleştirecek.

Planetary Society verilerine göre bilimsel çalışmalarına 2027 yılının başında başlaması planlanan gözlemevinin birincil görev süresi beş yıl olarak belirlendi. NASA'nın 36 yılı aşkın süredir hizmet veren Hubble teleskobu ve 25 yıldan uzun süredir yörüngede faaliyet gösteren Chandra X-ışını Gözlemevi gibi önceki projeler, Roman'ın da planlanan sürenin ötesinde çalışabileceğine dair referans oluşturuyor.

Neden önemli?Teleskobun gelişmiş kızılötesi kamerası ve koronagrafı, binlerce yeni ötegezegen keşfetmenin yanı sıra evrenin genişlemesini ve karanlık maddenin yapısını aydınlatmayı hedefliyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, 30 Ağustos'ta SpaceX Falcon Heavy roketiyle uzaya gönderildi.
  • 12,7 metre uzunluğundaki teleskop, Dünya'dan 1,5 milyon kilometre mesafedeki Lagrange 2 (L2) noktasına yaklaşık 30 günde ulaşacak.
  • Gözlemevinde 300 megapiksel çözünürlüklü Geniş Alan Cihazı (WFI) ve yıldız ışığını engelleyen Koronagraf Cihazı (CGI) yer alıyor.

Cevabı beklenen sorular

  • İlk beş yıllık birincil görev süresinin ardından teleskobun operasyon süresi Hubble ve Chandra gibi uzatılacak mı?
  • Koronagraf teknolojisi hedeflenen hassasiyete ulaşarak ev sahibi yıldızından bir milyar kat daha sönük gezegenleri tespit edebilecek mi?