Yazılım şirketi Histoury, Pompei Arkeoloji Parkı'ndaki kalıntıları LiDAR ve uzamsal taramalarla modelleyerek kentin milattan sonra 79 yılındaki halini canlandıran Portyl uygulamasını kullanıma sundu.
İllinois kökenli eski oyun mühendisi Todd Porter ve kurucusu olduğu Histoury adlı yazılım şirketi, İtalya'daki Pompei Arkeoloji Parkı'nı genişletilmiş gerçeklik teknolojisiyle dijital ortama taşıyan Portyl uygulamasını kullanıma açtı. Milattan sonra 79 yılında Vezüv Yanardağı'nın patlaması sonucu volkanik küller altında kalan antik kenti felaketten önceki haliyle canlandıran uygulama, akıllı telefon ve tablet kullanıcılarının yıkılmış harabelere baktıklarında iki bin yıl önceki Roma yaşamına tanıklık etmelerine olanak tanıyor. Mobil cihazların yöneltildiği noktada çalışan sistem; dönemin insanlarını, hayvanlarını, ses efektlerini ve sesli anlatımlarını içeren üç boyutlu bir dünya sunuyor.
Projenin temeli, Todd Porter'ın yaklaşık 15 yıl önce Herculaneum antik kentine yaptığı bir ziyarette oyun geliştirme deneyimini tarihi alanları sanal dünyada yeniden inşa etmek için kullanma fikriyle atıldı. Şirketini üç yıldan kısa bir süre önce kuran Porter, 2012 yılında akıllı telefonların bu tür karmaşık yazılımları çalıştıracak işlem gücüne sahip olmadığını ve teknolojinin kendi vizyonuna ancak 13 yıl sonra yetişebildiğini belirtiyor. Pompei Arkeoloji Parkı yönetiminden izin almak için ise ekipte iş geliştirme sorumluluğunu üstlenen eski bir otel resepsiyon görevlisinin her gün idarenin kapısını çalarak sonunda bir gösterim için yetkilileri ikna ettiği aktarılıyor.
Histoury ekibi, dijital modelleme sürecinde güney İtalya güneşi altında antik kentin her noktasını yürüyerek LiDAR cihazıyla 155 yüksek çözünürlüklü tarama gerçekleştirdi. İki santimetreden daha düşük hata payına sahip üç boyutlu modeller üreten LiDAR verileri, oyun geliştirme yazılımlarıyla uyumlu üç boyutlu poligon ağlara dönüştürüldü ve sanatçılar arkeologlardan oluşan bir heyetin denetiminde yapıları bu ağların üzerine inşa etti. Mekânsal doğruluk için ise Xgrid Portalcam kullanılarak ikinci bir tarama yapıldı. Geleneksel GPS verilerinin yetersiz kaldığı noktalarda yapay zekâ, telefon kamerasının yakaladığı görüntüleri veri tabanındaki konumlarla eşleştirerek kullanıcının durduğu yeri ve baktığı yönü yaklaşık 15 santimetrelik hassasiyetle tespit ediyor. Sistemin mekânsal doğruluğu, dijital model içinde sanal olarak yürüyen yapay zekâ ajanları tarafından denetleniyor.
Portyl uygulamasında şu anda Pompei'nin 30 bin kişilik kapasitesiyle dünyanın en eski Roma amfitiyatrolarından biri olan amfitiyatrosu, büyük tiyatro, küçük tiyatro, gladyatör okulu olarak kullanılan quadriporticus, aristokrat konutu Citharist Evi, forum alanı ve bazilika sanal tura açık durumda bulunuyor. Kullanıcılar amfitiyatroda gladyatör dövüşlerini, metal seslerini ve kalabalığın uğultusunu deneyimleyebildiği gibi Vezüv Yanardağı'nın patlama anını da simüle edebiliyor. Fiziksel olarak İtalya'da bulunmayan kişilerin de erişebildiği uygulama 1 Eylül tarihine kadar ücretsiz olarak sunuluyor. Şirket, Pompei'deki yeni alanları ekleme çalışmalarının yanı sıra Herculaneum antik kentiyle sözleşme imzalama aşamasında bulunuyor ve Mısır dahil olmak üzere diğer ülkelerdeki tarihi alanlar için genişleme adımları planlıyor.
Neden önemli?Çalışma, GPS yerine yapay zekâ ve uzamsal eşleştirme kullanarak tarihi alanlarda santimetre düzeyinde doğrulukla artırılmış gerçeklik deneyimi sunulabileceğini kanıtlıyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Histoury ekibi, iki santimetreden daha düşük hata payına sahip üç boyutlu model oluşturmak amacıyla arkeolojik alanda LiDAR ile 155 tarama gerçekleştirdi.
- Uygulama, geleneksel GPS verileri yerine yapay zekâ destekli görsel eşleştirme kullanarak kullanıcının konumunu ve yönünü yaklaşık 15 santimetrelik hassasiyetle belirliyor.
- Sanal turda amfitiyatro, büyük tiyatro, küçük tiyatro, quadriporticus, Citharist Evi, forum ve bazilika gibi yapılar yer alıyor ve uygulama 1 Eylül'e kadar ücretsiz sunuluyor.
Cevabı beklenen sorular
- 1 Eylül sonrasında Portyl uygulamasının nasıl bir fiyatlandırma modeliyle sunulacağı.
- Histoury şirketinin Herculaneum ile imza aşamasındaki sözleşmesinin ve Mısır'daki tarihi alanlara genişleme planının ne zaman hayata geçeceği.
