Robert Montgomery'nin James Baldwin ve Edip Cansever'e Odaklanan Sergisi Arnavutköy'de Açıldı

İskoç sanatçı Robert Montgomery'nin "James Baldwin’s Balcony in Istanbul and Other Works" başlıklı sergisi, 23 Eylül 2026 tarihinde ISTANBUL’74 Arnavutköy'de açıldı. Sanatçının İstanbul'daki ikinci kişisel sergisi olma özelliğini taşıyan seçki, Montgomery'nin "Poets in the Cities" serisinden üç yeni tabloyu ve yeni ışık işlerini bir araya getiriyor. Londra sokaklarında reklam panolarına yapıştırdığı kısa ve hüzünlü metinlerle tanınmaya başlayan sanatçı; ışıklı panolar, ahşap baskılar, suluboya ve ateş şiirleri gibi farklı medyumları kapsayan üretim pratiğini bu sergiyle yeniden İstanbul izleyicisine sunuyor. Sergi, sanatçının eserlerinde edebiyat ile kamusal dili buluşturduğu metin odaklı yaklaşımının yeni bir aşamasını temsil ediyor.

Serginin merkezinde yer alan tablolarda iki önemli edebi figür öne çıkıyor: İkinci Yeni şairlerinden Edip Cansever ve Amerikalı yazar James Baldwin. Hayatının önemli bir bölümünde Kapalıçarşı'da antikacılık yapan Cansever ile birlikte sergide anılan Baldwin, İstanbul ile kurduğu on yıllık bağla biliniyor. Baldwin, ilk kez 1961 yılında tiyatrocu Engin Cezzar'ın davetiyle İstanbul'a gelmiş ve 1971 yılına kadar şehre düzenli ziyaretlerde bulunmuştu. Cezzar ile 1958'de New York'ta sahnelenen "Giovanni's Room" oyunundan bu yana arkadaş olan Baldwin, Amerika ve Paris'teki yoğun baskılardan uzaklaşarak Taksim'deki bir dairede ve Ahmed Vefik Paşa yalısının kütüphane odasında yaşamıştı. Yazar, en önemli yapıtlarından "Another Country" romanını bu şehirde tamamlamış, "Tell Me How Long the Train’s Been Gone" kitabının büyük kısmını burada yazmış ve 1969'da Gülriz Sururi ile Engin Cezzar’ın tiyatrosunda "Düşenin Dostu" adlı oyunu sahnelemişti. Baldwin'in bu dönemdeki yaşantısı, fotoğrafçı Sedat Pakay'ın kareleriyle ve 1973 yapımı "James Baldwin: From Another Place" başlıklı kısa filmiyle kayıt altına alınmıştı.

Sergide yer alan "Poets in the Cities" serisi, Birleşik Krallık dışındaki ilk gösterimini İstanbul'da yapıyor. Bu serinin ilk resmi, Virginia Woolf'un ablası ressam Vanessa Bell'in Sussex'teki çiftlik evi olan ve Bloomsbury Grubu üyelerinin toplandığı Charleston'da sergilenmişti. Sanatçının ISTANBUL’74 ile kurumsal bağı da uzun soluklu bir geçmişe dayanıyor. Marieclaire yayınında iş birliğinin on yılı aştığı belirtilirken, ISTANBUL’74'ün resmi duyurusunda bu ortaklığın 15 yılı geride bıraktığı ve daha önce İstanbul, Bodrum ile Paris'te hayata geçirilen "Chapter 6" gibi projeleri kapsadığı kaydediliyor. Bugüne kadar Lyon, Kochi-Muziris ve Yinchuan bienallerinde yer alan; CerModern, Aspen Sanat Müzesi ve Oklahoma Çağdaş Sanat Merkezi gibi kurumlarda sergilenen Montgomery'nin pratiği, bu sergiyle hem uluslararası dolaşımını hem de İstanbul ile kurduğu bağı genişletiyor.

Robert Montgomery, serinin ortaya çıkış sürecini İngiltere'deki atölyesinde şehre duyduğu özlemle açıklayarak "İngiltere’deki atölyemde kendimi bu büyülü şehrin ve şairlerinin bir resmini yaparken buldum" ifadesini kullanıyor. Sanatsal üretimin odağında İstanbul bulunsa da sergiye dair bazı somut sınırlar ve belirsizlikler mevcuttur. Sergi adında geçen balkonun, Baldwin'in Taksim'de kaldığı daireye mi yoksa Boğaz kıyısındaki Ahmed Vefik Paşa yalısına mı ait olduğu yazılı kaynaklarda açıklanmamıştır. Ayrıca ISTANBUL’74 ve ilgili yayınlar tarafından serginin hangi tarihe kadar ziyarete açık kalacağına ya da bilet koşullarına dair bir takvim henüz ilan edilmemiştir. Eserler, güncel olarak ISTANBUL’74'ün Arnavutköy'deki galeri alanında izlenebilmektedir.

Neden önemli?Sanatçının 'Poets in the Cities' serisi ilk kez Birleşik Krallık dışına taşınırken, James Baldwin'in 1961-1971 yılları arasında İstanbul'da geçen üretken on yıllık edebiyat dönemi çağdaş metin sanatıyla yeniden görünürlük kazanıyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

• Sergide Robert Montgomery'nin 'Poets in the Cities' serisinden Edip Cansever ve James Baldwin'i konu alan üç tablo ile yeni ışık işleri yer alıyor.
• Sanatçının İstanbul'daki ikinci kişisel sergisi olan etkinlik, ISTANBUL’74 ile sürdürülen 15 yılı aşkın ortaklığın devamı niteliğini taşıyor.
• James Baldwin, 1961 ile 1971 yılları arasında İstanbul'da bulunarak 'Another Country' romanını burada tamamladı ve tiyatro yönetmenliği yaptı.

Cevabı beklenen sorular

• Serginin ISTANBUL’74 Arnavutköy mekanında hangi tarihe kadar ziyarete açık kalacağı henüz açıklanmadı.
• Sergi başlığında bahsi geçen balkonun James Baldwin'in Taksim'de kaldığı daireye mi yoksa Ahmed Vefik Paşa yalısına mı ait olduğu henüz bilinmiyor.