Mısır'dan gelerek Türkiye'de yüksek lisansını tamamlayan ve doktora eğitimine devam eden Basma Mohammed Elsayed Abdallah, Şapinuva Antik Kenti kazılarında Hitit Kralı 2. Tuthaliya kabartması dahil tarihi eserlerin restorasyonunu üstleniyor.
Çorum'un Ortaköy ilçesinde bulunan ve Hitit medeniyetine bir dönem başkentlik yaptığı bilinen Şapinuva Antik Kenti'ndeki arkeolojik kazılarda, tarihi eserlerin restorasyon ve konservasyon çalışmaları sürüyor. Kahire Üniversitesi Konservasyon ve Restorasyon Bölümünden mezun olduktan sonra özel bir bursla Türkiye'ye gelen 32 yaşındaki Basma Mohammed Elsayed Abdallah, kazı alanında ortaya çıkarılan buluntuların korunmasında görev alıyor. Hitit Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nde yüksek lisansını tamamlayan Abdallah, halen İstanbul Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Anabilim Dalı'nda doktora eğitimine devam ediyor.
Saha çalışmalarında özellikle Hitit Kralı 2. Tuthaliya'ya ait taş kabartmanın onarımına odaklanan Abdallah, eserin bulunduğu açık alanda sergilenmesi nedeniyle kimyasal ve fiziksel risklere açık olduğunu belirtiyor. Topraktan taşın gözeneklerine sızan tuzların zamanla yüzeyde toplanıp kristalleştiğini vurgulayan restoratör, bu durumun taş blokta çatlamalara ve kırılmalara yol açabileceğini ifade ediyor. Kabartmanın zarar görmesini engellemek amacıyla yüzeydeki tuz birikintileri saf su uygulamasıyla kademeli olarak temizleniyor ve ardından taş yüzeyi dış etkenlere karşı izole ediliyor.
Kazı evinden erken saatlerde alana ulaşan restorasyon ekibi, yalnızca kral kabartmasıyla sınırlı kalmayıp kazı alanından çıkarılan tüm taş, seramik ve madeni buluntuları tek tek incelemeden geçiriyor. Sahada yürütülen koruma müdahalelerinin yanında Abdallah, iki köklü uygarlık olan Hitit ve Mısır medeniyetleri arasındaki tarihsel ve kültürel etkileşimleri de akademik düzeyde araştırıyor.
Arkeolojik kazı sezonunda aktif olarak sahada yer alan Abdallah, "Buradaki kabartmanın yüzeyine topraktan gelen tuzu temizliyoruz. Saf su ile tuzları çıkarıyoruz. Çıkardıktan sonra izole ediyoruz." sözleriyle uyguladıkları koruma yönteminin aşamalarını özetliyor. Doktora araştırmasını tamamladıktan sonra akademik çalışmalarını Türkiye'deki üniversitelerde sürdürmeyi hedefleyen Mısırlı araştırmacı, Şapinuva'daki laboratuvar ve saha uygulamalarına devam ediyor.
Neden önemli?Topraktan çıkan tuzların taş yüzeyinde kristalleşerek binlerce yıllık kabartmaları çatlatmasını önleyen restorasyon tekniği, Hitit mirasının açık alanda bozulmadan korunmasını sağlıyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Kahire Üniversitesi mezunu 32 yaşındaki Basma Mohammed Elsayed Abdallah, İstanbul Üniversitesi Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Anabilim Dalı'nda doktora yapıyor.
- Şapinuva'da bulunan Hitit Kralı 2. Tuthaliya'ya ait kabartmanın yüzeyindeki tuzlar saf su ile arındırılarak taşın çatlaması engelleniyor.
- Abdallah, saha restorasyonunun yanı sıra Hitit ve Mısır medeniyetleri arasındaki tarihsel ilişkilere odaklanan akademik çalışmalar yürütüyor.
Cevabı beklenen sorular
- Restorasyonu tamamlanan Kral 2. Tuthaliya kabartmasının yerinde sergilenmeye devam mı edeceği yoksa müze ortamına mı taşınacağı henüz bilinmiyor.
- Abdallah'ın Hitit ve Mısır medeniyetleri arasındaki ilişkilere dair araştırmasının ne zaman yayımlanacağı netlik kazanmadı.
