SpaceX'in Starship roketi Flight 14 uçuşunda ilk kez 275 kilometre irtifada Dünya yörüngesine ulaştı ve 26 Starlink V3 uydusunu uzaya bıraktıktan sonra kalkıştaki motor arızası nedeniyle 3 saat 8 dakikada görevini tamamladı.
Üç noktada haber
Starship, Flight 14 testinde Dünya'nın yaklaşık 275 kilometre üzerine çıkarak ilk kez yörüngeye ulaştı ve 26 adet Starlink V3 uydusunu uzaya bıraktı.
Kalkış anında Super Heavy sistemindeki 33 motordan biri devre dışı kalınca 10 saat sürmesi planlanan görev 3 saat 8 dakikada sonlandırıldı.
Super Heavy güçlendiricisi Meksika Körfezi'ne, Starship Pasifik Okyanusu'na kontrollü iniş yaptı ve Starship suya temas ettikten kısa süre sonra patladı.
SpaceX tarafından geliştirilen Starship fırlatma sistemi, 28 Eylül 2026 tarihinde şirketin Teksas'taki Starbase tesisinden gerçekleştirilen Flight 14 uçuşuyla ilk kez Dünya yörüngesine ulaştı. Kalkıştan kısa bir süre sonra Super Heavy güçlendirici sistemindeki 33 motordan biri devre dışı kaldı. SpaceX teknik ekibinin uçuşu sürdürme yönündeki değerlendirmesinin ardından roket yükselişine devam etti ve Dünya yüzeyinin yaklaşık 275 kilometre üzerine çıkarak daha önceki testlerin aksine tam yörünge irtifasını yakaladı. Başlangıç planında yaklaşık 10 saat sürmesi öngörülen test, kalkış aşamasındaki motor kaybı nedeniyle erken tamamlanma kararıyla yönetildi.
Yörüngeye ulaşan araç, görev hedefleri kapsamında internet ağının kapasitesini ve hızını artırmak üzere tasarlanan 26 adet yeni nesil Starlink V3 uydusunu başarıyla uzaya bıraktı. Uçuş planındaki zorunlu değişikliğin ardından atmosfere yönlendirilen Starship, fırlatmadan tam 3 saat 8 dakika sonra Pasifik Okyanusu'na kontrollü iniş gerçekleştirdi. Araç su yüzeyine ulaştıktan kısa bir süre sonra infilak etti. Şirket yetkilileri, bu testte Starship'in kurtarılmasının hedeflenmediğini ve suya inişin ardından donanımın kaybedilmesinin beklenen bir aşama olduğunu açıkladı. İlk kademeyi oluşturan Super Heavy güçlendiricisi ise ayrılmanın ardından Meksika Körfezi'ne kontrollü şekilde inmeyi başardı.
Flight 14 uçuşu, Starship geliştirme takviminde önceki testlerden elde edilen sonuçlarla belirgin farklılıklar taşıyor. SpaceX daha önceki uçuşlarda yalnızca yörünge altı denemeler yapmış; programın yedinci ve sekizinci test uçuşlarında araçlar havada parçalanmış, dokuzuncu uçuşta ise belirlenen hedeflere ulaşılamamıştı. Daha sonraki denemelerde kademeli olarak kontrollü inişler gerçekleştirilmiş, Flight 13 uçuşunda ise Starship inişin ardından sağlam kalmıştı. Flight 14, hem aracın ilk kez yörüngeye yerleşmesi hem de Starlink V3 kargosunun uzaya dağıtılması açısından bugüne kadarki en kapsamlı görev profili oldu.
Starship sisteminin tamamen yeniden kullanılabilir bir yapıya kavuşturulması, şirketin ticari uydu operasyonlarının ötesinde küresel uzay misyonları için de belirleyici önem taşıyor. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, Artemis programının ilerleyen etaplarında astronotları Ay yüzeyine indirmek amacıyla Starship'in özel olarak geliştirilen Ay sürümünü kullanmayı hedefliyor. Flight 14 görevi, yörüngeye çıkış ve kargo bırakma adımlarını doğrulamış olsa da 33 motordan birinin kaybedilmesi ve 10 saatlik planın 3 saat 8 dakikada sonlandırılması, insanlı Ay uçuşları öncesinde çözülmesi gereken teknik sınırları ortaya koyuyor.
Neden önemli?Yörüngeye ilk kez çıkılması ve kargo bırakılması Starship programı için kritik bir aşamayı temsil ederken, fırlatmadaki motor kaybı ve Pasifik'teki patlama NASA'nın Artemis Ay görevi öncesinde çözülmesi gereken teknik sorunları gösteriyor.
Cevabı beklenen sorular
- Kalkışta devre dışı kalan motorun arıza nedeni yapılacak teknik incelemelerin ardından nasıl açıklanacak?
- Flight 14 testinden elde edilen telemetri verileri sonraki Starship test uçuşlarının takvimini ve NASA Artemis hazırlıklarını nasıl etkileyecek?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
