TAİDER, aile şirketlerinin sürdürülebilirliği için aile anayasalarının yapay zekâ, veri güvenliği ve nesil devri dinamiklerine uyumlu hale getirilmesi gerektiğini açıkladı.
Türkiye’de ekonomiye yön veren 300 aile şirketini temsil eden TAİDER Aile İşletmeleri Derneği, aile anayasalarının rafa kaldırılan metinler olmaktan çıkarılıp dinamik bir yönetişim belgesine dönüştürülmesi çağrısında bulundu. TAİDER Aile İşletmeleri Derneği Başkanı Gülfem Yorgancılar Perçin, iş dünyasında üretimden tedarik zincirine, satıştan finansmana kadar tüm süreçlerin hızla dönüştüğü dijital çağda aile anayasalarının teknolojiye ve yapay zekâya uyum sağlamasının kaçınılmaz hale geldiğini ifade etti.
Derneğin geçmiş dönem Üye Profil ve Eğilimler Araştırması sonuçlarına göre, üye işletmelerin yüzde 37’sinde halihazırda bir aile anayasası bulunuyor veya anayasa hazırlık süreci devam ediyor. Araştırma, aile şirketlerinin gelecek planlamalarında nesil devri ile aile anayasasının tamamlanmasının en öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığını ortaya koyuyor. Yorgancılar Perçin, anayasaların yalnızca mevcut yapıyı korumak yerine sürdürülebilirlik, profesyonelleşme ve yeni neslin beklentilerini de kapsayacak biçimde ele alınması gerektiğine işaret etti.
Yapay zekânın iş süreçlerine entegrasyonuna değinen Yorgancılar Perçin, bu teknolojinin aile anayasalarına doğrudan bir yapay zekâ politikası olarak girmesinden ziyade karar alma mekanizmaları, rekabet gücü, veri güvenliği ve yetkinlikler boyutuyla dahil edilmesinin kritik olduğunu vurguladı. Yorgancılar Perçin, şirket yönetimlerinde "yapay zekanın getirdiği fırsatları nasıl yöneteceğiz, nihai karar ve sorumluluk kimde olacak?" gibi soruların anayasal çerçevede netleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
TAİDER ile Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği (TKYD) iş birliğinde yürütülen Gelecek Neslin İşe Bakışı Araştırması ise devir süreçlerindeki planlama eksikliğini gözler önüne seriyor. Araştırmaya katılanların yüzde 83’ü aile şirketlerinde aktif bir icra görevi üstlenirken, şirketin gelecek yönetimine dair bir plan bulunduğunu belirtenlerin oranı yüzde 34,1 seviyesinde kalıyor. TAİDER verileri, aile şirketlerinin yaklaşık üçte birinde devir sürecinde yaşanan planlama yetersizliği nedeniyle kurumsal aksaklıklar ve rahatsızlıklar yaşandığını gösteriyor.
Yorgancılar Perçin, yeni neslin yalnızca gelecekte yönetimi devralacak bireyler olarak değil, bugünden itibaren kurumsal yönetişimin aktif bir parçası olarak görülmesi gerektiğini belirtti. İyi kurgulanmış bir aile anayasasının sadece yöneticinin kim olacağını belirlemekle kalmayıp yeni neslin nasıl hazırlanacağını, önceki neslin üstleneceği rolü ve yeni nesle tanınacak değişim alanını tanımlaması hedefleniyor.
Neden önemli?Aile şirketlerinin üçte birinde devir planlaması yetersizliği görülürken, yapay zekânın karar mekanizmalarına entegrasyonu şirketlerin geleceğini doğrudan şekillendiriyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- TAİDER araştırmasına göre üye şirketlerin yüzde 37'sinin aile anayasası bulunuyor veya hazırlanıyor.
- Gelecek Neslin İşe Bakışı Araştırması'na göre katılımcıların yüzde 83'ü aktif icrada yer alırken sadece yüzde 34,1'i gelecek yönetim planına sahip olduğunu belirtiyor.
- Aile şirketlerinin yaklaşık üçte birinde nesil devrindeki planlama yetersizliği nedeniyle kurumsal aksaklıklar yaşanıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Aile şirketlerinde yapay zekâ kaynaklı karar alma ve sorumluluk paylaşımının anayasalara nasıl yansıtılacağı.
- Yeni nesil yöneticilerin yapay zekâ ve dijitalleşme yetkinliklerinin kurumsal yönetim kurullarına entegrasyon biçimi.
