Kısaca

The Seattle Times ve Newsday, haber içeriklerinin ve ücretli abonelik duvarlarının izinsiz aşılarak modellerin eğitilmesinde kullanıldığı gerekçesiyle OpenAI ve Microsoft'a ortak dava açtı.

Amerika Birleşik Devletleri merkezli iki köklü haber kuruluşu The Seattle Times ve Newsday, üretken yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde telif hakkıyla korunan içeriklerin izinsiz kullanıldığı gerekçesiyle teknoloji şirketleri OpenAI ve Microsoft'a karşı ortak dava açtı. Cuma günü mahkemeye sunulan dava dilekçesinde, üretken yapay zekâ sistemlerinin haber kuruluşlarının ürettiği özgün içeriklerden beslenirken zamanla doğrudan bu içeriklerin ve yayıncıların yerini almaya başladığı savunuldu. İki medya kuruluşu, teknoloji şirketlerinin benimsediği bu veri toplama ve işleme yaklaşımının bağımsız gazeteciliğin geleceğini ve haber kuruluşlarının özgün içerik üretme kapasitesini doğrudan tehdit ettiğini kaydetti.

Dava dosyasında yer alan teknik iddialara göre OpenAI ve Microsoft, haber sitelerinde yayımlanan materyalleri herhangi bir izin almaksızın sistematik şekilde topladı. Başvuruda, teknoloji şirketlerinin bu verileri çekerken yayıncıların gelir elde etmek amacıyla kurduğu ücretli abonelik duvarlarını aşacak özel yöntemler kullandığı öne sürüldü. Hukuki metinde ayrıca, yapay zekâ modellerinin zaman zaman gerçeğe aykırı ve uydurma bilgiler üreterek bunları söz konusu haber kuruluşlarına atfettiği, bunun yanı sıra makalelerin dijital kopyalarında yer alan telif hakkı yönetimi bilgilerini ve yazar kayıtlarını sistemden temizlediği iddia edildi.

Medya kuruluşları, içeriklerinin modellerin eğitim havuzuna dahil edilmesinin geleneksel dijital yayıncılık iş modeline doğrudan zarar verdiğini vurguluyor. Dava gerekçesinde, internet kullanıcılarının haber sitelerini bizzat ziyaret etmek yerine yapay zekâ arayüzleri tarafından üretilen özetleri ve doğrudan yanıtları tüketmeye başladığı ifade ediliyor. Bu durumun haber kuruluşlarının internet trafiğinde belirgin bir kayba yol açtığı, ziyaretçi trafiğindeki düşüşün ise doğrudan dijital reklam gelirlerini gerileterek kurumların operasyonel sürdürülebilirliğini sarstığı belirtiliyor.

The Seattle Times ve Newsday tarafından başlatılan bu ortak girişim, medya sektörü ile yapay zekâ geliştiricileri arasında giderek genişleyen hukuki mücadelenin en son halkasını oluşturuyor. Daha önce New York Times, 2023 yılında benzer gerekçelerle OpenAI ve Microsoft aleyhine kapsamlı bir telif davası açarak bu alandaki ilk büyük yargı sürecini başlatmıştı. Benzer şekilde CNN de bu yılın başlarında telif hakkı ihlali iddiasıyla yapay zekâ destekli arama motoru Perplexity aleyhine mahkemeye başvurmuş, müzik şirketleri ve çeşitli bağımsız internet platformları da modellerin izinsiz eğitim süreçlerine karşı yasal haklarını arama yoluna gitmişti.

Yapay zekâ şirketlerinin telifli verileri kullanma pratikleri karşısında küresel yayıncılık sektörü iki farklı strateji etrafında bölünmüş durumda. Mahkeme salonlarında hak arayan yayıncıların yanı sıra bazı medya devleri teknoloji şirketleriyle ticari ortaklık kurmayı tercih ediyor. Associated Press (AP) ve Vox Media gibi uluslararası medya kuruluşları, içeriklerinin yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılmasına olanak tanıyan kapsamlı lisans anlaşmaları imzalayarak OpenAI ile doğrudan iş birliği yürütüyor.

Neden önemli?Yapay zekâ yanıtlarının doğrudan haber sitelerinin yerini alması, yayıncıların okur trafiğini ve dijital reklam gelirlerini düşürerek özgün gazeteciliğin sürdürülebilirliğini doğrudan tehdit ediyor.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • The Seattle Times ve Newsday, haber içeriklerinin sistematik ve abonelik duvarları aşılarak izinsiz toplandığı iddiasıyla OpenAI ve Microsoft'a ortak dava açtı.
  • Dava dilekçesinde modellerin gerçeğe aykırı bilgiler üreterek yayıncılara atfettiği ve makalelerdeki telif hakkı yönetimi bilgilerini sildiği öne sürüldü.
  • Daha önce New York Times 2023'te OpenAI ve Microsoft'a dava açarken, Associated Press ve Vox Media ise OpenAI ile lisanslama ortaklığı kurmuştu.

Cevabı beklenen sorular

  • Mahkemenin, üretken yapay zekâ modellerinin telifli haberlerle eğitilmesini adil kullanım kapsamında değerlendirip değerlendirmeyeceği.
  • Açılan bu davanın New York Times'ın devam eden telif davasıyla birleştirilip birleştirilmeyeceği.