TÜİK, 2025 yılı geçici verilerine göre Türkiye'deki 4 milyon 16 bin 59 aktif girişimin sektörel dağılımını, istihdam paylarını ve ciro büyüklüklerini kamuoyuyla paylaştı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin sanayi ve hizmet istatistikleri geçici sonuçlarını yayımladı. Verilere göre Türkiye genelinde aktif girişim sayısı 4 milyon 16 bin 59 olarak kaydedilirken, toplam istihdam 20 milyon 122 bin 817 kişiye ulaştı. Yıl boyunca işletmelerin elde ettiği toplam ciro 124 trilyon 816 milyar lira, üretim değeri 71 trilyon 351 milyar lira, faktör maliyetiyle katma değer 22 trilyon 201 milyar lira ve mal ile hizmet satın alışları 108 trilyon 507 milyar lira oldu.
Faal girişimlerin sektörel dağılımında hizmet sektörü yüzde 48,4 ile en büyük payı alırken, ticaret sektörü yüzde 31,6 ve sanayi sektörü yüzde 12,4 ile hizmeti izledi. İstihdam tarafında da hizmet alanı yüzde 41,2'lik oranla başı çekti; sanayinin istihdamdaki payı ise yüzde 26,1 olarak belirlendi. Gelir dağılımında ise tablo değişti: Ticaret sektörü yüzde 46,8 ile ciroda ilk sıraya otururken, sanayi sektörü yüzde 28,5, girişim sayısı ve istihdamda lider olan hizmet sektörü ise yüzde 17,8 ciro payı elde etti.
Sektörlerin üretim değerlerinde imalat sanayisi 27 trilyon 886 milyar lira ile zirvede yer aldı. İmalatı 9 trilyon 134 milyar lirayla ticaret, 7 trilyon 976 milyar lirayla inşaat, 6 trilyon 801 milyar lirayla ulaştırma ve depolama ile 4 trilyon 422 milyar lirayla elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı takip etti. Ölçek bazında incelendiğinde, 250 ve üzeri çalışana sahip büyük işletmeler toplam cironun yüzde 34,3'ünü sağlarken, 1-9 çalışanı bulunan küçük girişimler istihdamın yüzde 36,4'ünü üstlendi.
İmalat sanayisindeki işletmelerin teknoloji yoğunluğu incelendiğinde, girişimlerin yüzde 54,4'ünün düşük teknoloji faaliyetlerinde yer aldığı görüldü. Düşük teknolojili bu girişimler, imalat alanındaki istihdamın yüzde 47,9'unu ve imalat cirosunun yüzde 35,8'ini oluşturdu. Kurum, 2009-2024 dönemine ait geriye dönük revize seriler ile 2025 yılına ait kesinleşmiş istatistikleri aralık ayında kamuoyuna sunacak.
Neden önemli?Hizmet sektörü istihdamın yüzde 41,2'sini sırtlayarak iş gücünün ana omurgası olurken imalat sanayisindeki girişimlerin yüzde 54,4'ünün düşük teknoloji grubunda kalması üretim yapısındaki dönüşüm ihtiyacını ortaya koyuyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- 2025 yılında faal girişimlerin yüzde 48,4'ü hizmet, yüzde 31,6'sı ticaret ve yüzde 12,4'ü sanayi sektöründe yer aldı.
- Toplam 20 milyon 122 bin 817 kişilik istihdamın yüzde 41,2'sini hizmet sektörü karşılarken ciroda yüzde 46,8 ile ticaret ilk sıraya yerleşti.
- İmalat sanayisindeki girişimlerin yüzde 54,4'ü düşük teknoloji faaliyetlerinde yer alarak sanayi istihdamının yüzde 47,9'unu ve cironun yüzde 35,8'ini oluşturdu.
Cevabı beklenen sorular
- TÜİK'in aralık ayında açıklayacağı 2025 yılı kesin sonuçlarında ve geriye dönük serilerde sektörel katma değer oranları nasıl şekillenecek?
