Venedik Film Festivali'nin ana yarışma bölümünde, Altın Aslan ödülü için yarışan filmler arasında yalnızca bir kadın yönetmenin eseri yer aldı.
Venedik Film Festivali'nin 2026 ana yarışma listesinde Altın Aslan için yarışan 20 filmden yalnızca biri bir kadın yönetmene ait: Danimarkalı-Mısırlı May el-Toukhy'nin "Woman Unknown" filmi, zengin ve dul işvereniyle evlenmek üzere olan bir ev hizmetlisini anlatıyor. Listedeki diğer 19 filmin yönetmeni erkek.
Bu, önceki yıllara göre keskin bir düşüş. Geçen yıl 21 filmlik yarışma listesinde altı kadın yönetmen vardı; bunlardan Kaouther Ben Hania, "The Voice of Hind Rajab" ile festivalin ikincilik ödülü olan Büyük Jüri Ödülü'nü kazanmıştı. 2024'te de altı kadın yönetmen yarıştı; 2023, 2022 ve 2021'de beşer, 2020'de ise sekiz.
Festivalin 77 yıllık tarihinde Altın Aslan'ı kazanan kadın yönetmen sayısı yedi. Bunların üçü son yıllara ait: Chloé Zhao "Nomadland" ile 2020'de, Audrey Diwan "Happening" ile 2021'de, Laura Poitras "All the Beauty and the Bloodshed" ile 2022'de ödülü aldı. Yarışma jürisinin başkanlığını 2010'ların sonundan bu yana Isabelle Huppert, Julianne Moore, Cate Blanchett, Lucrecia Martel ve Annette Bening üstlendi; 1935'ten o döneme kadar bu görevi yalnızca beş kadın yapmıştı.
Festivalin sanat yönetmeni Alberto Barbera, listenin açıklanmasının ardından The Hollywood Reporter'a konuştu. Barbera durumu "geçici bir olumsuz tablo" diye nitelendirdi ve kadın yönetmenlerin çektiği film sayısının azaldığını, gördükleri filmlerin niteliğinin yarışmaya alınacak düzeyde olmadığını söyledi. Barbera seçimi cinsiyete göre değil filmin niteliğine göre yaptıklarını, bütçe kararlarını veren yapımcı ve finansörlerin oluşturduğu zincirin sonunda yer aldıklarını belirtti.
Ana yarışmanın dışında tablo farklı. Yeni yönetmenlere ayrılan Orizzonti bölümündeki 19 filmden sekizinin yönetmeni kadın. Variety'nin aktardığına göre bunlardan Alina Marazzi'nin "The Girl with the Leica" ve Rubaiyat Hossain'in "The Difficult Bride" filmleri bir aşamada ana yarışma için değerlendirilmişti. Geçen yıl "Songs of Forgotten Trees" ile bu bölümün en iyi yönetmen ödülünü kazanan Anuparna Roy da ikinci filmi "Lovers in the Blue Night" ile yine Orizzonti'de.
Ana yarışma listesinde Martin McDonagh, Danny Boyle, Hirokazu Kore-eda, Lee Chang-dong, Florian Zeller ve Werner Herzog gibi isimler yer alıyor. Vogue'un eleştirisine göre festivalle kurulmuş ilişkisi olan büyük isimler için yarışmaya girme eşiği daha alçak; geçen yıl Noah Baumbach'ın "Jay Kelly", László Nemes'in "Orphan" ve Benny Safdie'nin "The Smashing Machine" filmleri, ondan önceki yıl da Todd Phillips'in "Joker: Folie à Deux" filmi ana yarışmadaydı.
Barbera kota fikrini reddediyor. Listeyi eleştiren İtalyan sinema kuruluşları oldu ve Barbera'ya kadın yönetmen eksikliği başlıca sinema yayınlarının tümü tarafından soruldu. Festival eylülde başlıyor.
Neden önemli?Bu durum, uluslararası sinema endüstrisindeki kadın temsiliyeti ve cinsiyet eşitliği tartışmalarını yeniden gündeme getirerek, festival seçimlerinin sektördeki yapısal sorunları yansıttığını gösteriyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Venedik Film Festivali'nin ana yarışmasında sadece bir kadın yönetmen filmi yarışıyor.
- Bu durum, son yıllarda artan kadın yönetmen temsiliyetinin ardından bir düşüşü temsil ediyor.
- Kaynak, bu durumun nasıl ortaya çıktığına ve nelerin değişmesi gerektiğine dair analizler sunuyor.
Cevabı beklenen sorular
- Venedik Film Festivali yönetimi, bu eleştirilere karşı önümüzdeki dönemde nasıl bir strateji izleyecek?
- Benzer büyük film festivalleri, kadın yönetmenlerin temsiliyetini artırmak için hangi adımları atacak?
- Sinema endüstrisindeki yapısal eşitsizliklerin giderilmesi için hangi uzun vadeli çözümler üzerinde durulacak?
