Windows 11'de Enerji Tasarrufu modunun haftalarca açık kalması durumunda pnpclean.dll aracının harici ekran kartını ve sürücü paketini sistemden sildiği tespit edildi.
Windows 11 işletim sisteminde uzun süreli güç tasarrufu kullanımının harici donanım bileşenlerini devre dışı bırakarak sürücü kaybına yol açtığı belirlendi. ASUS ROG serisi dizüstü bilgisayar kullanan bir kullanıcının cihazını haftalarca kesintisiz Enerji Tasarrufu modunda bırakmasıyla fark edilen hata, işletim sisteminin uzun süre etkinleşmeyen harici grafik işlemcisini artık bilgisayara bağlı olmayan bir aygıt olarak sınıflandırmasından kaynaklanıyor. Bu süreçte harici grafik kartı tamamen pasif kaldığı için sistem donanımın varlığını takip etmeyi bırakıyor.
Sorunun temelinde Windows altyapısında yer alan ve uzun süredir kullanılmayan donanım kalıntılarını temizlemekle görevli pnpclean.dll dosyası bulunuyor. Sistem kayıtlarına yansıyan verilere göre on beş günlük zaman aşımı süresinin dolmasının ardından pnpclean.dll aracı devreye giriyor ve donanımla ilişkili Nvidia sürücü paketini tamamen sistemden kaldırıyor. Kullanıcı güç tasarrufundan standart çalışma moduna geri döndüğünde ise işletim sistemi ekran kartını yeniden algılayamıyor; cihaz temel görüntü bağdaştırıcısı moduna geçerek aygıt hatası veriyor.
Ortaya çıkan hatanın yalnızca tek bir konfigürasyonla sınırlı kalmayabileceği ve çift grafik işlemcili taşınabilir bilgisayarlarda benzer mantıkla çalışan belirli AMD grafik birimlerinde de görülebileceği değerlendiriliyor. Harici grafik birimini pil ömrünü uzatmak amacıyla tamamen kapatan enerji profilleri, on beş günlük süre zarfında sürücü dosyalarının sistem temizleme rutinine takılmasına zemin hazırlıyor.
ASUS dizüstü bilgisayarlar için geliştirilen açık kaynaklı kontrol yazılımı G-Helper, tespit edilen aksaklık üzerine kullanıcılara resmi bir uyarı yayımladı. Sürücülerin işletim sistemi tarafından silinmesini engellemek için kullanıcıların PowerShell üzerinden kayıt defteri ayarını değiştirmesi ya da bilgisayarı belirli aralıklarla standart moda alarak harici grafik birimini kısa süreliğine de olsa etkinleştirmesi gerekiyor.
Neden önemli?Çift grafik birimli dizüstü bilgisayarlarda yaşanan bu durum, standart moda dönüldüğünde harici ekran kartının tanınmamasına ve sistemin temel görüntü bağdaştırıcısına düşmesine neden oluyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Enerji Tasarrufu modunda 15 günlük zaman aşımı süresi dolduğunda pnpclean.dll aracı devreye girerek harici ekran kartı ve Nvidia sürücü paketini sistemden kaldırıyor.
- Kullanıcı standart moda döndüğünde işletim sistemi ekran kartını otomatik olarak tanıyamıyor ve cihaz temel görüntü bağdaştırıcısı modunda hata veriyor.
- ASUS dizüstü bilgisayarlar için geliştirilen G-Helper yazılımı kullanıcıları uyararak sorunun PowerShell üzerinden kayıt defteri düzenlemesiyle veya düzenli mod değişimiyle çözülebileceğini belirtti.
Cevabı beklenen sorular
- Microsoft'un pnpclean.dll temizlik aracının harici ekran kartlarını kaldırmasını önleyecek resmi bir Windows güncellemesi yayımlayıp yayımlamayacağı henüz bilinmiyor.
- Sorunun Nvidia haricindeki belirli AMD grafik işlemcilerini hangi kapsamda etkilediğine dair üretici açıklaması bekleniyor.
