Ukrayna'nın düzenlediği İHA operasyonunda Rus teknoloji şirketi Yandex'e ait beş veri merkezinden ikisi vurularak devre dışı bırakıldı.
Üç noktada haber
Yandex'e ait beş veri merkezinden Sasovo ve Kaluga bölgelerinde yer alan ikisi 8 ve 9 Ekim tarihlerinde vuruldu.
Sasovo'daki tesiste YandexGPT yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanılan üç süper bilgisayardan ikisi bulunuyordu.
Saldırıda çalışanların yaralanmadığı belirtilirken T-Bank, Ivi ve Rus Demiryolları gibi dijital servislerde erişim kesintileri yaşandı.
Rusya merkezli teknoloji şirketi Yandex'e ait beş ana veri merkezinden ikisi, düzenlenen insansız hava aracı (İHA) operasyonlarıyla devre dışı bırakıldı. Sasovo ve Kaluga bölgelerindeki tesislere yönelik saldırılar, şirketin arama motoru, sohbet robotu ve bulut tabanlı diğer dijital hizmetlerini sürdürmesini güçleştirdi. Ukrayna menşeili Firepoint şirketinin FP-1 tipi tek yönlü saldırı İHA'larının kullanıldığı belirtilen operasyon, 8 ve 9 Ekim tarihlerinde gerçekleşti.
Süper Bilgisayarlar Hedef Alındı
İlk saldırının hedefi olan Sasovo veri merkezi, Yandex'in geliştirdiği YandexGPT yapay zekâ modelinin eğitiminde kullanılan üç süper bilgisayardan ikisine ev sahipliği yapıyordu. Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, Kaluga'da bulunan ve şirketin en büyük veri merkezi konumundaki ikinci tesis de operasyondan doğrudan etkilendi. Şirket yetkilileri çalışanlar arasında herhangi bir yaralanma yaşanmadığını belirtirken, belirli servislerin işleyişinde ciddi kesintiler olduğunu kabul etti.
Dijital Servislerde Yaygın Aksama
Fiziksel altyapıya verilen hasar, Rusya içindeki çok sayıda kritik çevrim içi platforma anında yansıdı. Bağımsız yayın organı Meduza'nın geçtiği bilgilere göre, kullanıcılar dijital bankacılık uygulaması T-Bank, çevrim içi video platformu Ivi ve devlete ait Rus Demiryolları sistemlerine erişimde teknik sorunlar bildirdi. Etkilenen diğer platformlar arasında bir emlak platformu, dijital yayıncılık sitesi, arkadaşlık uygulaması ve Rusya Premier Ligi'ndeki bir futbol kulübünün resmî internet sitesi yer aldı.
Veri Merkezlerinin Güvenlik Kırılganlığı
Bu gelişme, büyük dil modellerinin eğitildiği ve bulut servislerinin barındırıldığı veri merkezlerinin operasyonel kırılganlığını gözler önüne seriyor. Yandex'in toplam beş tesisinden ikisinin aynı anda devre dışı kalması, yedekleme ve yük dağıtım kapasitelerini sınırlandırarak toparlanma sürecini doğrudan zorlaştırdı. Ukrayna tarafında yaşanan telekomünikasyon kesintilerine yanıt olarak gerçekleştirildiği açıklanan operasyonun ardından, zarar gören donanımların ve süper bilgisayarların tam kapasiteye dönüş süresine ilişkin henüz resmî bir takvim paylaşılmadı.
Neden önemli?Fiziksel altyapıların hedef alınması, büyük dil modellerinin eğitildiği süper bilgisayarların ve kritik dijital bulut operasyonlarının kırılganlığını ortaya koyuyor.
Cevabı beklenen sorular
- Hasar gören süper bilgisayarların ve veri merkezlerinin ne kadar sürede tamamen onarılacağı henüz bilinmiyor.
- Yandex'in yapay zekâ geliştirme takviminin bu kesintiden ne ölçüde gecikeceği açıklanmadı.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
