Zonguldak'taki 24. Uluslararası Kömür Kongresi'nde, 1,5 milyar tonluk taşkömürü rezervine karşılık 2025 yılı toplam üretiminin 1 milyon tonda kaldığı ve havza için uzun vadeli bilimsel bir planlama bulunmadığı açıklandı.
Zonguldak'ta 23-25 Eylül 2026 tarihleri arasında Dedeman Zonguldak Otel'de düzenlenen Türkiye 24. Uluslararası Kömür Kongresi ve Sergisi'nde, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) ve Zonguldak havzasının üretim tablosu masaya yatırıldı. 100 yerli ve 11 yabancı araştırmacının katıldığı kongrenin açılışında konuşan TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Levent Yağcıoğlu, havzada yaklaşık 1,5 milyar tonluk taşkömürü rezervi bulunmasına rağmen 2025 yılında TTK ve özel sektör dahil toplam üretimin 1 milyon ton düzeyinde kaldığını açıkladı. Yağcıoğlu, mevcut durumun rezervin yaklaşık binde birine denk geldiğine dikkat çekerek asıl problemin üretim düşüklüğünden öte, 1,5 milyar tonluk kaynak için 20 ila 30 yıllık bilimsel, ölçülebilir ve kararlı bir havza planının bulunmaması olduğunu dile getirdi.
Havzadaki üretimin Türkiye sanayisi açısından yarattığı boşluğu değerlendiren Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) Genel Başkan Yardımcısı İsa Mutlu, demir-çelik sanayisinde koklaşabilir taşkömürünün yerini alabilecek bir alternatif enerji kaynağının henüz keşfedilmediğini hatırlattı. Türkiye'nin her yıl taşkömürü ithalatı için milyarlarca dolar harcadığına işaret eden Mutlu, TTK'nın yıllık 5 milyon tonluk üretim kapasitesinin ve norm kadrosunun oldukça altında çalıştırıldığını belirtti. Zonguldak havzasındaki koklaşabilir taşkömürünün özellikle bölgede kurulu Kardemir ve Erdemir tesislerinin ihtiyacını doğrudan karşılayabilecek nitelikte olduğunu vurgulayan Mutlu, dışa bağımlılığı azaltmak ve kurumsal hafızayı korumak adına TTK'daki işçi sayısının norm kadro seviyesine çıkarılması ve kurumun güçlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Kongrede küresel enerji görünümünü aktaran Kongre Yürütme Kurulu Başkanı Nevzat Ünlü, yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artışa karşın dünya genelinde kömür tüketiminin yükseldiğini ve kömürün toplam enerji portföyündeki payının korunduğunu ifade etti. Ünlü, fosil yakıtların yerini alternatif kaynakların almasının uzun yıllar gerektireceğini savunurken Levent Yağcıoğlu da Paris İklim Anlaşması ve 2053 net sıfır emisyon hedeflerinin yerli madencilik birikimini terk etmeyi gerektirmediğini savundu. Yağcıoğlu, iklim hedefleri ile ulusal enerji arz güvenliğini bir arada ele alan uzun vadeli madencilik politikalarının hayata geçirilmesinin zorunlu olduğunu, üretimden çekilerek kurumsal hafızanın kaybedilmesinin ileride telafisi imkânsız kapasite kayıplarına yol açacağını aktardı.
Madencilikte iş sağlığı ve güvenliği şartlarının tartışıldığı oturumlarda ise 2026 yılı başında TTK'ya bağlı bazı müesseselerde güvenlik eksikleri nedeniyle üretimin geçici olarak durdurulması konusu değerlendirildi. İsa Mutlu, yönetmeliklerdeki farklı yorumların düzeltilmesi yönündeki girişimlerin sonuç verdiğini, yeni mevzuatın yürürlüğe girmesiyle geçici olarak durdurulan işletmelerde üretime yeniden başlandığını açıkladı. Üç gün sürecek kongre kapsamında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun yeraltı madenciliğine etkileri, kaçak madencilik, rödövans uygulamaları ve kömür atıklarından kritik hammaddelerin geri kazanımı gibi teknik başlıklarda bildiriler sunulmaya devam ediyor.
Neden önemli?Türkiye'nin demir-çelik sanayisi için hayati olan koklaşabilir taşkömüründe ithalata bağımlılık sürerken TTK'nın 5 milyon tonluk üretim kapasitesinin ve norm kadrosunun çok altında çalışması sanayi maliyetlerini ve arz riskini artırıyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Zonguldak havzasında yaklaşık 1,5 milyar tonluk taşkömürü rezervi bulunmasına rağmen 2025 yılında kamu ve özel sektör toplam üretimi 1 milyon ton düzeyinde kaldı.
- Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK), yıllık 5 milyon tonluk üretim kapasitesinin ve belirlenen norm kadrosunun altında faaliyet gösteriyor.
- 23-25 Eylül 2026 tarihlerinde Zonguldak'ta düzenlenen 24. Uluslararası Kömür Kongresi'ne 100 yerli ve 11 yabancı araştırmacı katıldı.
Cevabı beklenen sorular
- 2053 net sıfır emisyon hedefleri ile yerli kömür üretimini dengeleyecek uzun vadeli havza planlamasının ne zaman yasal çerçeveye kavuşacağı bilinmiyor.
- TTK'daki istihdam açığını kapatacak norm kadro alımlarının hangi takvimle yapılacağı henüz netleşmedi.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
