EPDK, organize toptan doğal gaz piyasasında referans fiyat marjını yüzde 50 ile sınırladı, işlem teklif limitlerini ve sisteme erişim kurallarını yeniledi.
Üç noktada haber
Günlük referans fiyatı hesabında yayımlanmış son fiyata göre yüzde 50'nin altında ve üstünde kalan eşleşmeler hesaplama dışı bırakılacak.
Sürekli Ticaret Platformundaki teklifler asgari 1000 standart metreküp, istisnai saatler hariç azami 500 bin standart metreküp olarak sınırlandırıldı.
Piyasa erişiminin askıya alınması ve veri raporlama kuralları 1 Ocak 2027'de, diğer piyasa düzenlemeleri ise yayım tarihiyle yürürlüğe girdi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esaslarında kapsamlı değişikliklere gitti. 31 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul kararıyla, toptan doğal gaz ticaretinde Günlük Referans Fiyat (GRF) hesaplama yönteminden teklif limitlerine, iletim şirketinin dengeleyici işlemlerinden piyasaya erişim kısıtlamalarına kadar birçok kural güncellendi. Yeni çerçeve, toptan piyasada fiyat istikrarını güçlendirmeyi ve piyasa bozucu ani hareketleri kontrol altına almayı hedefliyor.
Yapılan düzenlemeyle birlikte GRF hesaplamasında yüzde 50'lik marj kuralı getirildi. Her ayın ilk gaz günü istisna tutulmak kaydıyla, ilgili gaz gününde gerçekleşen eşleşmelerden, yayımlanan son gaz gününe ait referans fiyatın yüzde 50 altında veya yüzde 50 üstünde kalan işlemler ağırlıklı ortalama fiyat hesabına dahil edilmeyecek. İlgili gaz gününden bir gün önce saat 08.00 ile gaz gününü takip eden gün saat 08.00 arasındaki işlemler hesaplamaya katılarak belirlenen yeni fiyat, takip eden gün saat 08.30'da kamuoyuna ilan edilecek.
Sürekli Ticaret Platformunda (STP) işlem gören teklif miktarlarına da yeni standartlar getirildi. Katılımcıların verebileceği her bir teklif asgari 1000 standart metreküp olurken, azami teklif miktarı her gaz günü için 12.00 ile 14.05 saatleri arasındaki istisnai dönem dışında 500 bin standart metreküp ile sınırlandırıldı. Ayrıca iletim şirketinin sistem dengesini sağlamak amacıyla platformda gerçekleştireceği ilave dengeleyici işlemler sırasında, aynı yöndeki diğer piyasa teklifleri belirlenen işlem saatinden 5 dakika önce başlayarak toplam 10 dakika süreyle pasife alınacak.
Alınan kararların son tüketiciye yansıması da netleşti. Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikler doğrudan toptan satış piyasasını, enerji ticareti yapan şirketleri ve piyasa işletmecisini kapsıyor; konut abonelerinin doğal gaz birim fiyatına, fatura vergilerine ya da tüketim desteklerine yönelik yeni bir hüküm içermiyor. Dolayısıyla düzenleme faturalara doğrudan bir zam veya indirim olarak yansımayacak. Piyasa işletmecisinin raporlama yükümlülükleri ile kurallara uymayan katılımcıların piyasaya erişiminin askıya alınmasına dair maddeler 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek, operasyonel piyasa kuralları ise yayımlandığı gün uygulanmaya başlandı.
Neden önemli?Düzenleme toptan piyasadaki aşırı fiyat dalgalanmalarını ve piyasa bozucu işlemleri engellemeyi hedeflerken konut faturalarında doğrudan bir değişiklik yaratmıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Toptan piyasada getirilen yüzde 50 marj sınırının serbest piyasa katılımcılarının likidite ve işlem hacimlerine orta vadeli yansıması.
- Piyasaya erişim kısıtlamalarının yürürlüğe gireceği 1 Ocak 2027'ye kadar katılımcı şirketlerin teminat ve uyum süreçlerini nasıl tamamlayacağı.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
