Kaliforniya'da 3 Kasım ara seçimlerinde, eyalette yaşayan 250 milyarderin gayrimenkul hariç finansal varlıklarından yüzde 5 vergi alınmasını öngören Proposition 40 halk oylamasına sunuluyor.
Üç noktada haber
Proposition 40, Kaliforniya'da yaşayan 250 milyarderin gayrimenkul dışındaki finansal varlıklarına yüzde 5 oranında özel bir vergi getirmeyi amaçlıyor.
Teklifin yasalaşması durumunda yaklaşık 100 milyar dolarlık gelir elde edilmesi ve bu kaynağın Medicaid kesintilerini telafi etmek için sağlık ile eğitime aktarılması planlanıyor.
Demokrat Vali Gavin Newsom ve eyaletteki bazı iş çevreleri, yüksek verginin milyarderleri ve sağladıkları istihdamı Kaliforniya dışına kaçırabileceğini savunuyor.
Kaliforniya seçmenleri, 3 Kasım ara seçimlerinde eyaletteki milyarderleri hedef alan ve dünyada bir ilk niteliği taşıyan Proposition 40 düzenlemesini oylamaya hazırlanıyor. Halk oylamasına sunulan teklif, Kaliforniya'da ikamet eden 250 milyarderin gayrimenkul dışındaki finansal varlıklarına tek seferlik yüzde 5 oranında özel bir servet vergisi getirilmesini öngörüyor. Fransız ekonomistler Gabriel Zucman ve Emmanuel Saez'in çalışmalarına dayanan tasarı, özellikle Silikon Vadisi merkezli teknoloji liderlerinin varlıklarını doğrudan ilgilendiriyor.
## 100 Milyar Dolarlık Sağlık Kaynağı Hedefi Düzenlemenin yasalaşması halinde eyalet bütçesine yaklaşık 100 milyar dolarlık ek gelir sağlanması hedefleniyor. Sağlık çalışanları sendikası SEIU temsilcisi Suzanne Jimenez, bu kaynağın federal düzeydeki Medicaid kesintilerini telafi etmek için kritik olduğunu belirtiyor. Jimenez, bütçe yasasıyla Medicaid programında yapılan 100 milyar dolarlık kısıntının hastane kapanmalarına yol açacağını ve çalışanların sağlık sigortası maliyetlerini tırmandıracağını vurguluyor. Elde edilecek gelirin öncelikle sağlık sistemindeki açıkları kapatması, ardından eğitim yatırımlarına aktarılması planlanıyor.
## Eyaletteki Sermaye Göçü Tartışması Teklif kamuoyunda sosyal adalet talebiyle desteklense de sol kanat ve eyalet yönetimi kademesinde görüş ayrılıklarına yol açtı. Demokrat Vali Gavin Newsom, verginin ters etki yaratarak zenginlerin eyaletten ayrılmasına ve genel vergi gelirlerinin düşmesine sebep olabileceği endişesini paylaşıyor. California Budget and Policy Center Direktörü Chris Hoene, seçmenlerin önemli bir kısmının milyarderlerin eyaletten taşınarak ekonomik faaliyetlerini, yarattıkları istihdamı ve mevcut vergi ödemelerini beraberlerinde götürmesinden çekindiğini aktarıyor.
## Temsilciler ve Karşı Kampanyaların Dengesi Bölgedeki siyasi tartışmada Silikon Vadisi'nin büyük kısmını temsil eden Ro Khanna gibi isimler teklifi savunurken, teknoloji sektöründeki milyarderlerin düzenlemeyi engellemek için yoğun bir kampanya yürüttüğü kaydediliyor. Fransa'da da Gabriel Zucman'ın önerdiği benzer bir yüzde 2'lik servet vergisi tasarısı Ekim ayı ortasında Ulusal Meclis'te reddedilmişti. Kaliforniya'daki oylama, küresel ölçekte servet dağılımını vergi politikalarıyla dengeleme girişimleri açısından emsal bir sınav olarak değerlendiriliyor.
Neden önemli?Kabul edilmesi halinde dünyada milyarderleri doğrudan hedef alan ilk servet vergisi olacak düzenlemenin yaklaşık 100 milyar dolar gelir sağlaması ve sağlık kesintilerini telafi etmesi hedefleniyor.
Cevabı beklenen sorular
- Proposition 40 sandıktan geçtiği takdirde eyaletteki teknoloji milyarderlerinin Kaliforniya'dan ayrılıp ayrılmayacağı henüz bilinmiyor.
- Düzenlemenin mahkemelere taşınması durumunda olası hukuki itirazların eyalet bütçesine beklenen 100 milyar dolarlık nakit akışını geciktirip geciktirmeyeceği netlik kazanmadı.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
