Spotlight on Corruption araştırması, İngiltere hükümetinin yapay zekâ veri merkezi politikasını hazırlarken 137 şirketle görüşüp çevre örgütlerini dışarıda bıraktığını ve 38 kamu görevlisinin sektöre geçtiğini ortaya çıkardı.
Üç noktada haber
Spotlight on Corruption araştırmasına göre İngiliz yetkililer veri merkezi politikası kapsamında 137 şirketle görüşürken hiçbir çevre kuruluşuyla bir araya gelmedi.
Temmuz 2024 ile Eylül 2026 arasında hükümette görev yapan 38 bakan, özel danışman ve üst düzey bürokrat yapay zekâ şirketlerinde görev aldı.
İngiltere Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde yapay zekâ stratejisini yöneten 9 kilit isim kamu görevinden ayrılarak sektöre geçti.
İngiltere'de yürütülen kapsamlı bir araştırma, hükümetin yapay zekâ veri merkezlerini ülke geneline yayma stratejisini hazırlarken teknoloji şirketlerine geniş kapı açtığını, buna karşılık çevre kuruluşlarını politika geliştirme sürecinden tamamen dışladığını ortaya koydu. Yolsuzlukla mücadele kuruluşu Spotlight on Corruption tarafından hazırlanan rapor, kamu yetkilileri ile teknoloji sektörü arasında yoğun bir temas ve personel geçişi yaşandığını belgeledi.
Spotlight on Corruption, son 12 ay içinde 18 kamu kurumuna toplam 40 resmi bilgi edinme başvurusu yaparak Temmuz 2024 ile Haziran 2026 arasındaki görüşme kayıtlarını ve yatırım verilerini talep etti. İnceleme sonucunda; politikayı şekillendiren bakanlar, müsteşarlar ve genel müdürlerin veri merkezi planlarını müzakere etmek üzere 137 farklı ticari şirketle bir araya geldiği ve bu temasların bir kısmının mükerrer gerçekleştiği belirlendi. Yetkililer aynı dönemde yalnızca iki yerel topluluk grubuyla görüştü; tek bir çevre sivil toplum kuruluşuyla dahi resmi toplantı yapılmadı.
Soruşturmada öne çıkan bir diğer olgu ise kamu ile özel sektör arasındaki geçişler oldu. Temmuz 2024 ile Eylül 2026 tarihleri arasında görev yapan 38 bakan, özel danışman ve üst düzey devlet memuru, görevlerinden ayrılarak OpenAI ve Anthropic gibi yapay zekâ şirketlerindeki pozisyonlara geçti. Ayrılan üst düzey personelin dokuzunun doğrudan İngiltere'nin yapay zekâ stratejisini oluşturan Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde çalıştığı kaydedildi. Bu isimler arasında eski yapay zekâ bakanı, başbakanın eski yapay zekâ danışmanı ve yapay zekâ mühendisliği birim yöneticisi de yer alıyor.
Hükümetin beş bölgede devasa veri merkezleri inşa ederek ekonomiyi canlandırmayı hedeflediği "yapay zekâ büyüme bölgeleri" projesi, planlanan tesislerin enerji ve su tüketimi nedeniyle kamuoyunda sert eleştirilerle karşılaşıyor. İskoçya'daki kırsal Auchtertool köyünden Doğu Londra'daki Brick Lane'e kadar birçok bölgede yerel halk planlara karşı protestolar düzenliyor. Hükümet sözcüsü ise veri merkezlerinin temiz enerjiye ve sorumlu su tüketimine öncelik vereceğini, yerel yönetimlerin bu merkezlerden ek vergi geliri elde etmesini sağlayacak düzenlemelerin yapıldığını ifade ediyor.
Neden önemli?Yapay zekâ veri merkezlerinin devasa elektrik ve su ihtiyacı tartışılırken, kamusal denetim ve çevre boyutunun dışlanması altyapı projelerinin yerel halk ve doğa üzerindeki maliyetine dair soru işaretlerini artırıyor.
Cevabı beklenen sorular
- İngiltere hükümetinin veri merkezleri için planladığı yüksek enerji ve su ihtiyacının yerel şebekeler üzerindeki baskısı nasıl yönetilecek?
- Yerel halkın ve sivil toplumun artan itirazları, planlanan beş bölgesel yapay zekâ büyüme bölgesinin imar izinlerini durduracak mı?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
