Wikimedia Vakfı, The New York Times'ın OpenAI ve Microsoft'a açtığı telif davasına amicus brief sunarak iki kutuplu taleplere karşı üçüncü bir adil kullanım dengesi önerdi.
Üç noktada haber
The New York Times, içeriklerinin izinsiz biçimde yapay zekâ modelleri için taranmasının telif ihlali olduğunu savunuyor.
OpenAI ve Microsoft, yayımlanmış verilerle yapay zekâ modeli eğitmenin adil kullanım kapsamında yer aldığını öne sürüyor.
Wikimedia Vakfı, mahkemeye sunduğu metinde adil kullanımın aşırı daraltılmasının teknolojik yenilikleri durdurabileceğini belirtti.
Wikipedia'yı bünyesinde barındıran Wikimedia Vakfı, The New York Times gazetesinin OpenAI ve Microsoft aleyhine yürüttüğü telif hakkı davasına resmi bir görüş bildirisi sunarak dahil oldu. Dava, iki teknoloji şirketinin gazete içeriklerini yapay zekâ modellerini eğitmek de dahil olmak üzere izin almadan kullanmasının telif ihlali oluşturup oluşturmadığı sorusuna yanıt arıyor. Süreçte The New York Times şirketlerin içerikler üzerinde serbest tasarrufta bulunamayacağını savunurken, OpenAI ve Microsoft ise yayımlanmış kamuya açık verilerle model geliştirmenin teknolojik ilerleme için zorunlu ve adil kullanım kapsamında olduğunu iddia ediyor.
Mahkemeye amicus brief adı verilen harici görüş metnini teslim eden Wikimedia Vakfı, bu iki zıt kutbun arasında konumlanan üçüncü bir yaklaşım talep etti. Vakıf, Microsoft ve OpenAI ile adil kullanım ilkelerinin fazlasıyla daraltılmasının teknolojik yenilikleri ve açık kaynaklı araçların gelişimini engelleyebileceği noktasında hemfikir olduğunu belirtti. Buna karşılık, yapay zekâ şirketlerine koşulsuz ve sınırsız bir adil kullanım alanı açılmasının da ikincil bilgi kaynaklarını zayıflatarak interneti kapalı bir ekosisteme dönüştüreceği uyarısında bulundu.
Arşiv görüntüsünde Çad Wikimedia Topluluğu görülüyor.
Vakfın sunduğu çerçeve, yapay zekâ geliştiricileri için adil kullanım ilkesini iki somut senaryoya indirgiyor. Bunlardan ilki, büyük dil modellerinin orijinal kaynaklardan bağımsız, yeni ve farklı çıktılar üretmek amacıyla eğitilmesi sürecini kapsıyor. İkincisi ise modellerin harici güvenilir veri havuzlarından bilgi çekmesini sağlayan arama ile genişletilmiş üretim tekniğine odaklanıyor. Ancak Wikimedia, modellerin atıf yapmadan veya kaynak göstermeden mevcut makaleleri aynen kopyalayarak sunduğu durumlarda bu yöntemin adil kullanım korumasından yararlanamayacağını özellikle vurguluyor.
Arşiv görüntüsünde Wikimedia Commons sayfasının ekran görüntüsü yer alıyor.
Görüş bildirisinde değerlendirmelerine yer verilen Wikimedia Vakfı Hukuk Müşaviri Stephen LaPorte, adil kullanım ilkelerini dikkatle uygulamayan bir mahkeme kararının özgür bilginin sürdürülebilirliğini tehdit edebileceğini ve açık kaynaklı teknolojilerin önünü kesebileceğini ifade etti. LaPorte, Wikipedia'nın gelişmek için açık ve erişilebilir insan bilgisine dayanan iş birliği temelli bir süreçle üretildiğini mahkemenin anlaması gerektiğini kaydetti. Yakın gelecekte özet karar beklenen bu dava, ABD mahkemelerinde devam eden benzer yapay zekâ telif dosyaları için bağlayıcı bir hukuki içtihat oluşturma potansiyeli taşıyor.
Neden önemli?Karar, büyük dil modellerinin kamuya açık internet verileriyle eğitilmesinin sınırlarını ve açık kaynaklı bilgi havuzlarının geleceğini doğrudan belirleme potansiyeli taşıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Mahkemenin yakında açıklaması beklenen özet kararında Wikimedia Vakfının önerdiği iki aşamalı adil kullanım tanımını dikkate alıp almayacağı bilinmiyor.
- Emsal teşkil edebilecek nihai kararın açık webdeki serbest veri havuzlarının gelecekte taranmasını nasıl etkileyeceği henüz netleşmedi.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
