Exin Therapeutics kurucusu Gabriel Ocana Santero, robotik cerrahi düzeneğe bağlanan Claude Sonnet 5 yapay zekâ ajanının canlı bir fareye beyin enjeksiyonu yapmasını sağladı.
Üç noktada haber
Deneyde ilk olarak Claude Opus 5.5 modeli test edildi ancak model cerrahi sırasında durabileceği endişesiyle iğneyi fare beynine yönlendirmeyi reddetti.
İşlemi devralan Claude Sonnet 5, 19 tedavi seçeneği arasından gen terapisini, beyin bölgesini ve enjeksiyon koordinatlarını seçerek robotik kolları yönetti.
Normalde 45 dakika süren cerrahi işlem, koordinat sistemindeki yazılımsal aksaklık ve güvenlik kısıtlamaları nedeniyle bir saatin biraz üzerinde tamamlandı.
Biyoteknoloji girişimi Exin Therapeutics'in kurucu ortağı Gabriel Ocana Santero, bir yapay zekâ ajanının canlı bir fare üzerinde beyin enjeksiyonu operasyonunu doğrudan yönettiği bir deney gerçekleştirdi. San Francisco merkezli girişimin laboratuvarında kurulan özel cerrahi düzenek, fareyi hareketsiz kılan motorlu bir ünite, operasyonu izleyen bir kamera ve bileşik iletimini kontrol eden robotik koldan oluştu. Deneyde epilepsi hastası bir faredeki nöbetleri azaltmayı hedefleyen bir gen terapisi test edilirken, yapay zekâ ajanından tablodaki 19 farklı tedavi seçeneği arasından en uygun olanını belirlemesi istendi.
Operasyon öncesinde farenin kafatası açma işlemi bir veteriner cerrah tarafından gerçekleştirildi ve yapay zekâ ajanı bu aşamayı kamerayla izledi. Deneyin devamında Anthropic'in Claude Opus 5.5 modeli test edildi; ancak model, operasyonun ortasında durarak hayvana zarar verebileceği uyarısında bulunup iğneyi fare beynine sokmayı reddetti. Bunun üzerine ekip Claude Sonnet 5 modeline geçti. Görevi devralan Sonnet 5; uygulanacak tedaviyi, hedef beyin bölgesini ve enjeksiyon koordinatlarını seçtikten sonra robotik kolları, enjektör iğnesini, enjeksiyon hacmini ve akış hızını kontrol etti.
Fiziksel müdahale sürecinde araştırmacılar güvenliği sağlamak için sisteme insan onaylı plan zorunluluğu, motorları anında durduran acil kapatma butonu ve ajanın cihazın temel kodlarına erişmesini engelleyen yazılım kısıtlamaları ekledi. Deney esnasında koordinat sisteminde teknik bir aksaklık meydana geldiğinde, yapay zekâ ajanı hesaplanan enjeksiyon noktasının hatalı olduğunu saptadı ancak kuralları gereği koda müdahale etmedi. Araştırma ekibi sorunu canlı bir ameliyat yürütüldüğünü bilmeyen ayrı bir Opus 5 ajanına kod değişikliği yaptırarak çözdü. Bu yazılımsal pürüz nedeniyle normalde 45 dakika süren beyin enjeksiyonu işlemi bir saatin biraz üzerinde tamamlandı.
Santero, yapay zekâ modellerinin yalnızca yayımlanmış bilimsel makalelerle eğitilmesinin başarısız deneyler ve anlık araştırmacı kararları gibi kritik laboratuvar süreçlerini gözden kaçırmasına yol açtığını, modelleri gerçek dünya deneylerine bağlamanın onları daha güvenilir kılacağını belirtti. Şirket bir sonraki aşamada Grok gibi farklı modellerin performansını kıyaslamayı ve çok daha karmaşık bir cerrahi adım olan kafatası açma sürecini otonomlaştırmayı hedefliyor. Tedavinin farenin nöbetleri üzerindeki sonuçları henüz beklenirken, Santero farenin sağlık durumunun iyi olduğunu ve canlı deneklerde insan gözetiminin vazgeçilmez kalmayı sürdürdüğünü aktardı.
Neden önemli?Yapay zekâ modellerinin yalnızca deney planlamakla kalmayıp doğrudan fiziksel laboratuvar cihazlarını yönetebileceğini gösteren çalışma, araştırma süreçlerinin geleceğine dair yeni bir aşamayı temsil ediyor.
Cevabı beklenen sorular
- Uygulanan gen terapisinin farenin epileptik nöbetleri üzerindeki kesin tıbbi etkisi ne olacak?
- Şirketin test etmeyi planladığı otonom kafatası açma işlemleri canlı hayvanlarda güvenle uygulanabilecek mi?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
