Drogue adlı girişim, deniz yüzeyi ile derin sular arasındaki sıcaklık farkını kullanarak elektrik üreten ve yüzen veri merkezlerini besleyen sistemi geliştirmek için 20 milyon dolar yatırım aldı.
Üç noktada haber
Drogue, aralarında XYZ Venture Capital ve Toyota Ventures'ın da bulunduğu yatırımcılardan 20 milyon dolar fon topladı.
Geliştirilen sistem, yüzeydeki sıcak su ile 1.000 metre derindeki 4 derecelik soğuk su arasındaki farkı kapalı devre amonyak döngüsüyle elektriğe dönüştürüyor.
Şirket Amerikan Gemi Klaslama Bürosu'ndan prensip onayı aldı ve çok megavatlık ilk prototip gemiyi 2028 başında denize indirmeyi planlıyor.
Yapay zekâ modellerinin hızla büyümesiyle birlikte veri merkezlerinin enerji ihtiyacı küresel elektrik şebekeleri üzerinde görülmemiş bir baskı yaratıyor. Washington merkezli Drogue adlı girişim, bu sorunu aşmak için veri merkezlerini karadaki arazilerden ve geleneksel elektrik hatlarından çıkarıp açık denizlere taşımayı hedefliyor. Şirket; yüzey suyu ile derin sular arasındaki sıcaklık farkından kesintisiz elektrik üreten yüzen veri merkezleri geliştirmek üzere 20 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Yatırım turuna XYZ Venture Capital, Toyota Ventures, Tamarack Global, Dream, FDVC, Garuda Ventures, Flexcap, Boost VC ve Slow Ventures katıldı.
Girişimin kurucu ortağı Sam Sipe, geleneksel veri merkezi sektörünün kamu hizmetleri ve bölgesel elektrik şebekesi operatörleriyle 8 ila 10 yıllık planlama takvimlerinde çalıştığını, buna karşılık yapay zekâ talebinin yalnızca son üç yılda 10 kat arttığını vurguluyor. Karadaki şebeke bağlantısı ve trafo merkezi onaylarının uzun yıllar alması, veri merkezi kurucularının hızlı büyüme ihtiyaçlarıyla uyuşmuyor. Drogue, enerjiyi karaya taşımak için maliyetli kablo hatları döşemek yerine, enerjiyi doğrudan kaynağında tüketen kompakt sunucu kümelerini gemilere yerleştirerek bu takvimi kısaltmayı amaçlıyor.
Okyanus Isısından Elektrik Üretimi
Drogue'un altyapısı, temelleri 1950'li yıllara uzanan okyanus termal enerji dönüşümü (OTEC) ilkesine dayanıyor. Sistem, tersine çalışan bir ısı pompası mekanizmasıyla sıcaklık farkını elektriğe dönüştürüyor. Güneşle ısınan yüzey suyu toplanarak önce veri merkezi sunucularını soğutmak için kullanılıyor; ardından daha da ısınan bu su, eksi 33 derecede (-28°F) kaynayan amonyağı buharlaştırmak üzere sisteme iletiliyor. Basınç kazanan amonyak gazı elektrik üreten türbinleri döndürüyor.
Türbinden çıkan amonyak gazının yeniden sıvılaştırılması için okyanusun 1.000 metre derinliğinden ortalama 4 santigrat derece sıcaklıkta soğuk su pompalanıyor. Yoğuşturucunun kanatçıklarından geçen bu soğuk su amonyağın ısısını emiyor ve ardından tekrar 1.000 metre derinliğe basılarak okyanusa salınıyor. Kapalı bir döngüde çalışan amonyak böylece yeniden buharlaşma aşamasına gönderiliyor. Sam Sipe, 1980'lerde test edilen ancak rafa kaldırılan bu teknolojinin günümüzde gelişmiş boru ve ısı değiştirici üretim teknikleri sayesinde ekonomik ölçeğe ulaştırılabileceğini belirtiyor.
2028 Takvimi ve Sektörel Sınırlar
Şirket geliştirdiği çok megavatlık ilk prototip için Amerikan Gemi Klaslama Bürosu'ndan (American Bureau of Shipping) prensip onayı almış durumda. Drogue, açık deniz testlerine hazırlanmak üzere geleneksel bir okyanus gemisi satın alma sürecini yürütüyor. Tasarlanan ilk yüzen veri merkezinin 2028 yılının başlarında denize indirilmesi ve açık okyanusta çalışmaya başlaması hedefleniyor. Şirket ilerleyen aşamalarda geleneksel gemiler yerine açık deniz petrol platformlarına benzeyen yüzen yapılar inşa etmeyi ve her platformu denizde yaklaşık on yıl görev yapacak şekilde konuşlandırmayı planlıyor.
Model enerji arzı sorununa doğrudan deniz üstünde çözüm sunsa da önemli operasyonel sınırları bulunuyor. Açık okyanustaki sert dalgalar, fırtınalar, tuzlu su korozyonu ve deniz canlılarının yüzeylere yapışması (biyo-kirlenme) yüzen platformların bakım ve güvenliğini zorlaştırıyor. Ayrıca karadan uzakta yüzen veri merkezlerinden veri transferinin uydu veya deniz altı optik bağlantılarla ne kadar düşük gecikmeyle sağlanabileceği ve sistemin yüksek işlem gücü altında uzun vadeli kararlılığı, 2028 yılındaki denemelerle somutluk kazanacak.
Neden önemli?Yapay zekâ modellerinin artan güç ihtiyacı karadaki şebekeleri zorlarken, okyanus termal enerjisi sunucuları bağımsız ve kesintisiz temiz enerjiyle çalıştırmayı vadediyor.
Cevabı beklenen sorular
- Açık okyanus koşullarındaki korozyon, dalga hareketleri ve biyolojik kirlenme yüzen veri merkezlerinin bakım maliyetini nasıl etkileyecek?
- Deniz üzerinde konumlandırılan yüzen veri merkezlerinden karaya yüksek hacimli veri aktarımının bağlantı gecikmesi ne düzeyde olacak?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
