Sidney'deki araştırmacılar, otomatik pompa ve sensörlerle beslenen bir insan karaciğerini vücut dışında 37 derecede yedi hafta boyunca canlı tutmayı başardı.
Üç noktada haber
Sidney'de Carlo Pulitano liderliğindeki ekip, bağışlanan karaciğeri otomatik pompa ve sensörlerden oluşan sisteme bağlayarak 7 hafta boyunca fizyolojik koşullarda canlı tuttu.
Otomatik sistemle test edilen karaciğerlerde ortalama canlı kalma süresi üç katına çıkarak yaklaşık dört haftaya ulaştı.
İsviçre'de birkaç yıl önce kırılan önceki vücut dışı organ canlılığı rekoru yaklaşık iki hafta seviyesindeydi.
Avustralya'da Sydney Üniversitesi ve Royal Prince Alfred Hastanesi bünyesinde görev yapan cerrah Carlo Pulitano liderliğindeki araştırma ekibi, bağışlanan bir insan karaciğerini vücut dışında tam yedi hafta boyunca canlı tutmayı başardı. Geliştirilen ve "Genişletilmiş Organ Perfüzyon Sistemi" (Extended Organ Perfusion System) adı verilen düzenek, organı 37 derece vücut sıcaklığında tutarak kan ve besin sağlayan, atıkları ise sürekli uzaklaştıran otomatik pompa ve sensörlerle donatıldı. Bu gelişmeyle birlikte, birkaç yıl önce İsviçre'de kırılan yaklaşık iki haftalık önceki organ canlılığı rekoru belirgin biçimde aşıldı.
## Otomasyon canlı kalma süresini üçe katladı Geleneksel organ nakli operasyonlarında bağışlanan organlar özel buz kovalarında yalnızca birkaç saat korunabiliyor ve cerrahların organı hızla alıcıya ulaştırması gerekiyor. Son on yılda yaygınlaşan perfüzyon sistemleri organa sıcak veya soğuk sıvılar pompalayarak bu süreyi iki katına çıkarırken, Pulitano'nun ekibi rekorun anahtarının tam otomasyon olduğunu belirtiyor. İsviçre'de bu yılın başlarında sunulan verilere göre, ekip 55 insan karaciğerini sırayla sisteme bağladı. Elle ayarlanan sistemlere kıyasla, yedi haftalık rekorun elde edildiği tam otomatik sistemde karaciğerlerin ortalama hayatta kalma süresi üç katına çıkarak dört haftaya ulaştı.
## Vücut dışında organ onarımı ve çoğaltma Bilim insanları organların yaşam destek ünitesinde uzun süre tutulmasının çeşitli tıbbi faydalar sağladığını aktarıyor. Perfüzyon uygulanan organların yaklaşık bir gün sonra kendi kendini onarmaya ve güçlenmeye başladığı gözlemleniyor. Nitekim 2022 yılında İsviçreli bir ekip, üç gün boyunca perfüzyonda tutulan hasarlı bir karaciğeri başarıyla nakletmişti. Pulitano, kurucusu olduğu Aeternum Life Technologies girişimiyle Sydney'de dört gün boyunca makinede tutulan düşük kaliteli karaciğerlerin nakline yönelik bir klinik deneme planlıyor. Ayrıca karaciğerin iki ayda kendini yenileyebilme özelliğinden yola çıkarak, bağışlanan tek bir organı bölüp makinede büyüterek birden fazla nakil organı üretmeyi hedefliyor.
## Uzun süreli saklamanın getirdiği soru işaretleri Araştırmanın bilimsel ayrıntıları henüz hakemli bir dergide resmi olarak yayımlanmayı beklerken, alan uzmanları yöntemin klinik gerekliliğini ve maliyetini tartışıyor. Organ nakli teknolojisi geliştiren Apersys şirketinin kurucusu Waldemar Hoffmann, Pulitano'nun kırdığı rekorun gerçekliğine inanılsa da iki aya yakın süre makinede tutulan bir organın nakil için ne kadar sağlıklı kalacağının ve klinik olarak bu kadar uzun süreye neden ihtiyaç duyulacağının henüz belirsiz olduğunu ifade ediyor. Oklahoma Üniversitesi'nden nakil doktoru Paulo Martins ise perfüzyon sürecinin tek bir böbrek nakline dahi yaklaşık 100 bin dolar ek maliyet getirdiğine dikkat çekiyor.
Uzun süreli perfüzyon yalnızca nakil için değil, insan dokularında doğrudan ilaç ve gen tedavisi denemeleri yapmak için de yeni bir araştırma modeli sunuyor. Pulitano, bu sistem sayesinde hayvan deneylerinin taklit edemediği doğrudan insan biyolojisi ve immünolojisine dayalı bir model elde edildiğini ve karaciğerler üzerinde gen tedavisi denemeleri yaptıklarını belirtiyor. Doktorlar bu alandaki çalışmaları ilerletmek amacıyla İtalya ve Çin merkezli iki yeni bilimsel topluluk kurarken, Sydney'deki ekip klinik denemelerin ilk aşamasını düşük kaliteli organlarla başlatmaya hazırlanıyor.
Neden önemli?Bu yöntem organ naklinde saatlerle yarışılan süreyi uzatma potansiyeli taşırken, vücut dışı organ onarımı ve doğrudan insan dokusunda ilaç denemelerinin önünü açıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Yedi hafta boyunca vücut dışında tutulan bir organın nakil için hücresel olarak ne kadar sağlıklı kaldığı ve insanlarda güvenle kullanılıp kullanılamayacağı.
- Geliştirilen bu yöntemin Sydney'de planlanan dört günlük klinik denemelerde hastalara nakledilecek karaciğerlerin başarısına nasıl yansıyacağı.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.


