Bering Denizi'ndeki 2026 araştırması, aşırı deniz sıcak dalgasının ardından ortaya çıkan melez yengeçlerin ticari boyutlardaki kar yengeçlerinin sayısını aştığını ve av kotalarında yasal bir karşılıklarının bulunmadığını belgeledi.
Üç noktada haber
Bering Denizi'nde 2018 ve 2019 yıllarındaki aşırı sıcak dalgası yaklaşık 10 milyar kar yengecinin ölümüne yol açtı.
2026 araştırması, ticari boyuttaki yetişkin erkek melez yengeç sayısının kar yengeçlerini geride bıraktığını ortaya koydu.
Alaska Balık ve Vahşi Yaşam Dairesi'ne göre yürürlükteki mevzuatta melez yengeçler hukuken ayrı bir tür olarak yer almıyor.
Bering Denizi'nde Alaska kıyılarının yüzlerce mil açığında araştırma yapan Alaska Knight trol gemisindeki bilim insanları, 2026 yılı saha taramasında deniz tabanından toplanan yengeç popülasyonunda radikal bir değişim tespit etti. Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) Alaska Balıkçılık Bilimi Merkezi bünyesinde çalışan biyolog Erin Fedewa ve ekibi, ticari boyuttaki yetişkin erkek melez yengeçlerin sayısının bölgedeki kar yengeçlerini geride bıraktığını kaydetti. Kar yengeci ile daha iri olan tanner yengecinin melezi olan bu canlılar, tanner yengecinin belirgin M şeklindeki ağzı ile kar yengecinin düz ağız yapısının birleşiminden oluşan basık bir ağız çizgisi ve biri kırmızı diğeri yeşil iki farklı renkte göz taşıyor.
Sıcak Dalgası ve Popülasyon Kırılması
Bu ekolojik kaymanın temelinde Bering Denizi'nde 2018 ve 2019 yıllarında kaydedilen aşırı deniz sıcak dalgası bulunuyor. İlkbahar başlarında deniz buzunun neredeyse tamamen erimesine yol açan sıcaklık artışı, kitlesel açlığa ve yaklaşık 10 milyar kar yengecinin ölümüne neden oldu. 2021 yılı verileriyle kaydedilen en büyük denizel kitlesel ölümlerden biri olarak belgelenen bu çöküşün ardından balıkçılık faaliyetleri 2022 ile 2024 yılları arasında durduruldu ve yüz milyonlarca dolarlık ekonomik kayıp yaşandı. Biyolog Fedewa ve çalışma arkadaşlarının yürüttüğü araştırmalar, aynı kaynaklar için rekabet eden ve genç yengeçlerle beslenebilen kar yengeçlerinin alandan çekilmesinin melezlerin hızla çoğalmasına alan açtığını gösterdi.
Hukuki Boşluk ve Kota Çıkmazı
Geçmişte nadir görülen melezler ilk kez 2025 yılı taramasında tarihsel ortalamanın 13 katından fazla kaydedilmişti. 2026 yazında yapılan taramalarda ise melezlerin ticari boyuttaki av miktarının yarısından fazlasını oluşturduğu belirlendi. Ancak yürürlükteki balıkçılık mevzuatında melez yengeçler bağımsız bir tür olarak tanımlanmıyor. Alaska Balık ve Vahşi Yaşam Dairesi Bölge Sorumlusu Ben Daly, mevcut düzenlemede iki kırmızı göz ve M şeklinde ağza sahip olanların tanner, diğer tüm yengeçlerin ise kar yengeci kabul edildiğini belirtti. Bu yasal kural nedeniyle melezler ticari olarak kar yengeci gibi satılabiliyor fakat çöken ve henüz toparlanamayan kar yengeci popülasyonu için belirlenen muhafazakar kotaları tüketiyor.
Bilimsel İnceleme ve Sıradaki Toplantı
Geçmiş yıllardaki mali zararlarını telafi etmek isteyen balıkçılık işletmeleri melez yengeçler için müstakil bir av kotası talep ediyor. Bölge yöneticisi Ben Daly ise melezlerin ekolojisine dair bilgilerin kısıtlı olduğunu ve ortak kota açılması durumunda filonun yalnızca kar yengeçlerini hedefleyerek tükenme baskısını artırabileceğini vurguluyor. Kota belirleme yetkisine sahip Kuzey Pasifik Balıkçılık Yönetim Konseyi, konuyu ocak ayında düzenlenecek geniş katılımlı toplantıda bilim insanları ve sektör temsilcileriyle tartışmaya açacak. Araştırmacılar laboratuvara nakledilen melez örnekleri üzerinde bu canlıların birbirleriyle üreme kabiliyetine sahip olup olmadığını belirlemeye yönelik deneyleri yürütüyor.
Neden önemli?Resmi mevzuatta bağımsız bir tür sayılmayan melezler kar yengeci kotasını tüketirken, bilim insanları ve balıkçılık yöneticileri hem ekolojik dengeyi korumak hem de sektörel kayıpları önlemek için yeni düzenlemeler tartışıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Kuzey Pasifik Balıkçılık Yönetim Konseyi'nin ocak ayındaki toplantısında melez yengeçler için müstakil bir av kotası belirlenecek mi?
- Laboratuvara alınan melez yengeçlerin kendi aralarında üreyip üreyemedikleri bilimsel deneylerle kanıtlanabilecek mi?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.


