Uppsala Üniversitesi araştırmacıları, James Webb Teleskobu ile inceledikleri iki M cüce yıldızın çevresinde Dyson küresi bulunmadığını, tespit edilen kızılötesi ışımanın arka plan galaksilerinden geldiğini açıkladı.
Gelişmiş dünya dışı medeniyetlerin yıldız enerjisini toplamak amacıyla inşa ettiği varsayılan devasa yapılar olan Dyson kürelerine yönelik arayışta iki önemli aday elendi. İsveç'teki Uppsala Üniversitesinde yürütülen Hephaistos Projesi ekibi, yakında yayımlanacak iki araştırmada, uzaylı enerji yapılarına ev sahipliği yaptığı düşünülen sönük ve uzak iki kırmızı cüce yıldızın bu tür yapılar barındırmadığını açıkladı.
Fizikçi Freeman Dyson'ın 1960 yılında ortaya attığı teorik yapılar, yıldızın yaydığı enerjiyi soğurup işleyerek orta kızılötesi dalga boyunda atık ısı salıyor. Uppsala Üniversitesinden astrofizikçi Andreas Korn ve ekibi, Avrupa Uzay Ajansının Gaia uydusu ile NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Gezgini (WISE) verilerini kullanarak Dünya'ya yaklaşık 1.000 ışık yılı mesafedeki yaklaşık 1 milyon yıldızı taradı. Düşük optik parlaklık ve beklenmedik derecede yüksek kızılötesi ışıma gösteren, birkaç milyar yıllık iki sönük M cüce yıldız en güçlü adaylar olarak belirlendi.
Aday yıldızları daha yüksek çözünürlükle incelemek için James Webb Uzay Teleskobu (JWST) devreye alındı. Yapılan ayrıntılı tayf analizleri sonucunda, yıldızların Dyson küresi taşımadığı, standart birer M cüce yıldız olduğu kesinleşti. Araştırmacılar, WISE teleskobunun düşük çözünürlüklü görüntülerinde arka planda kalan galaksilerden gelen fotonlar ile ön plandaki cüce yıldızların ışığının birbirine karıştığını, Webb teleskobunun ise bu iki kaynağı birbirinden net biçimde ayırmayı başardığını belirtti.
Hephaistos Projesi araştırmalarında arka plan galaksilerinin Dyson küresi sinyallerini taklit etmesi durumu daha önce de benzer hedeflerin elenmesine yol açmıştı. Gökbilimciler, derin uzaydaki teknolojik izlerin doğrulanmasında yüksek çözünürlüklü kızılötesi teleskopların kritik rol oynadığını vurguluyor. 2030'lu yıllarda faaliyete geçmesi planlanan Dev Macellan Teleskobu gibi yeni nesil orta kızılötesi gözlemevlerinin gökyüzü taramalarına katılmasıyla Dyson küresi adaylarının daha hassas biçimde incelenmesi hedefleniyor.
Neden önemli?Gelişmiş uzaylı medeniyetlerine ait enerji yapılarını arayan teknolojik iz araştırmalarında, arka plan gökadalarının yarattığı yanılsamaların James Webb gibi yüksek çözünürlüklü teleskoplarla ayırt edilebildiği kanıtlandı.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- İsveç'teki Uppsala Üniversitesi tarafından yürütülen Hephaistos Projesi, Dünya'ya yaklaşık 1.000 ışık yılı mesafedeki yaklaşık 1 milyon yıldızı taradı.
- Avrupa Uzay Ajansının Gaia uydusu ve NASA'nın WISE teleskobu verileriyle düşük optik, yüksek kızılötesi ışımaya sahip iki adet M cüce yıldız aday olarak seçildi.
- James Webb Uzay Teleskobu ile yapılan ayrıntılı gözlemler, kızılötesi fazlalığının yıldızlardan değil arka planda yer alan galaksilerden kaynaklandığını ortaya çıkardı.
Cevabı beklenen sorular
- 2030'lu yıllarda devreye girmesi planlanan Dev Macellan Teleskobu gibi yeni nesil orta kızılötesi gözlemevleri Dyson küresi arayışında benzer yanılsamaları nasıl çözecek?
