ABD Uzay Kuvvetleri, NASA'nın 22 yıldır görev yapan Neil Gehrels Swift Gözlemevi'nin 4 Kasım Çarşamba günü civarında Dünya atmosferine girerek büyük oranda yanacağını açıkladı.
Üç noktada haber
NASA'nın 2004 yılında iki yıllık görev amacıyla fırlattığı Swift Gözlemevi, yaklaşık 22 yıl boyunca 2 binden fazla gama ışını patlaması ve 1.400'den fazla süpernova inceledi.
ABD Uzay Kuvvetleri'nin güncel hesaplamalarına göre yaklaşık 1.130 kilogramlık teleskobun 4 Kasım Çarşamba günü veya civarında atmosfere girerek büyük ölçüde yanması bekleniyor.
Temmuz ayında NASA ile Katalyst şirketinin teleskobu daha yüksek bir yörüngeye taşıma girişimi, yönlendirilen robotik uydunun arızalanması sebebiyle başarısız oldu.
NASA tarafından 2004 yılında iki yıllık bir görev süresi öngörüsüyle fırlatılan Neil Gehrels Swift Gözlemevi, yaklaşık 22 yıllık uzay yolculuğunun sonuna geldi. ABD Uzay Kuvvetleri tarafından yapılan güncel yörünge hesaplamalarına göre yaklaşık 1.130 kilogram (2.500 pound) ağırlığındaki gözlemevi, 4 Kasım Çarşamba günü veya civarında Dünya atmosferine yeniden girerek sürtünmenin etkisiyle büyük oranda yanacak. PopSci'ın aktardığı verilere göre, alçak Dünya yörüngesinde görev yapan uzay aracının iniş sürecinde parçalanarak yok olması bekleniyor.
Gözlemevinin kontrol liderliğini yürüten Pennsylvania Eyalet Üniversitesi gökbilimcisi John Nousek, AP News'e yaptığı değerlendirmede aracın kaçınılmaz sonuna ilişkin olarak, "Swift fırlatılmadan önce bile bu günün geleceğini biliyorduk" ifadelerini kullandı. Alçak Dünya yörüngesindeki cisimlerin eninde sonunda Dünya'nın çekim etkisine yenik düştüğünü vurgulayan uzmanlar, görevin başlangıçta hedeflenen iki yıllık süreyi on kat aşarak astrofizik literatürüne emsalsiz katkılar sunduğunu belirtiyor.
Yörüngede kaldığı yirmi yılı aşkın sürede Swift, özellikle evrenin en şiddetli patlamaları arasında gösterilen gama ışını patlamaları (GRB) araştırmalarında temel başvuru kaynağı oldu. Gözlemevi bu süreçte 2 binden fazla gama ışını patlaması ve 1.400'ün üzerinde süpernova tespit etti. Yıldızların kara delikler tarafından yutulduğu nadir gelgit parçalanma olaylarını da kayda geçiren teleskop, son dönemde Güneş Sistemi'nden geçen üçüncü yıldızlararası nesne olan 3I/ATLAS kuyruklu yıldızının belgelenmesinde kritik rol üstlendi. NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, ekim ayında yaptığı açıklamada Swift'in arkasında gelecek on yıllar boyunca yeni keşifleri besleyecek çok dalga boylu dev bir gözlem arşivi bıraktığını vurguladı. Bu verilerle yayımlanan bilimsel makale sayısının yaklaşık 7 bini bulduğu, bunun da haftada ortalama altı akademik yayına karşılık geldiği hesaplanıyor.
Swift'in operasyon ömrünü daha da uzatmak için geçtiğimiz aylarda son bir kurtarma hamlesi yapılmıştı. NASA ile özel uzay girişimi Katalyst, temmuz ayında özel tasarlanmış bir robotik uydu yardımıyla Swift'i daha yüksek ve güvenli bir yörüngeye itmek üzere ortak bir operasyon yürüttü. Ancak görev aracı yoldayken meydana gelen teknik bir arıza nedeniyle manevra tamamlanamadı ve mühendisler kurtarma girişimini iptal etmek zorunda kaldı. Arızaya rağmen teleskop faaliyetlerini sürdürdü ve gökbilimciler emektar gözlemevine veda etmeden önce son gözlem verilerini toplamaya devam etti.
Neden önemli?2 binden fazla gama ışını patlaması ve 1.400 süpernova kaydeden teleskop, arkasında 7 bin bilimsel makaleye dayanak oluşturan çok dalga boylu dev bir astrofizik arşivi bırakıyor.
Cevabı beklenen sorular
- Atmosfere giriş esnasında teleskoptan yanmadan kurtulup yeryüzüne veya denizlere ulaşabilecek herhangi bir parçanın kalıp kalmayacağı.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
