Üç prestijli kurumdaki beş laboratuvarın yürüttüğü eş zamanlı deneylerde, psilosibin verilen farelerde daha önce literatüre giren uzun vadeli davranışsal değişimlerin ve sosyal ödül öğreniminin tekrarlanamadığı ortaya kondu.
Üç noktada haber
Deneylerde tek doz psilosibinden 24 saat sonra farelerde kalıcı hiçbir davranışsal ve antidepresan benzeri etki gözlenmedi.
Enjeksiyondan 10 dakika sonra farelerde kaygı ve kaçınma artışı ile korku ifadesinde düşüş gibi akut etkiler tüm laboratuvarlarda doğrulandı.
Çalışma UC Berkeley, UCSF ve Stanford bünyesindeki beş laboratuvarın 2022'de başlattığı dört yıllık ortak bir konsorsiyumla yürütüldü.
Kaliforniya'daki üç büyük araştırma kurumu olan UC Berkeley, UCSF ve Stanford Üniversitesi bünyesindeki beş ayrı nörobilim laboratuvarı, psilosibin maddesinin davranışsal etkilerini test etmek üzere birebir aynı protokollerle eş zamanlı fare deneyleri yürüttü. Nature Neuroscience dergisinde yayımlanan konsorsiyum çalışmasında, beş laboratuvarın birleşik verileri tek doz psilosibin uygulamasından 24 saat sonra farelerde kalıcı hiçbir davranışsal değişiklik ortaya koymadı. Literatürde daha önce yer alan ve psilosibinin kaygı ile depresyon benzeri davranışları uzun vadeli azalttığı yönündeki iddialar, bağımsız laboratuvarların ortak sonuçlarıyla doğrulanamadı.
Çalışmada kilogram başına 2 miligram psilosibin enjekte edilen farelerde yalnızca enjeksiyondan sonraki ilk 10 dakikada görülen bazı akut tepkiler tekrarlanabilir bulundu. Bütün laboratuvarlar, farelerde baş seğirmesi, açık alanlardan kaçınma ve anlık kaygı artışı ile birlikte korku ifadesinde azalma kaydetti. Buna karşın, yetişkin farelerde sosyal ödül öğrenimi için kritik dönemin yeniden açıldığına dair önceki yayınlarda savunulan iddia incelendiğinde, beş laboratuvarın hiçbirinde bu durumu destekleyen bir kanıta ulaşılamadı.
Beş laboratuvar birebir aynı deneysel protokolleri uygulamasına karşın, tekil merkezlerin sonuçları istatistiksel anlamlılık düzeyinde birbirinden farklılık gösterdi. Örneğin birleşik veriler depresyon üzerinde kalıcı bir etki göstermezken, iki ayrı laboratuvar farelerde antidepresan etkisini ölçmek için sıkça başvurulan yüzme testinde anlamlı sonuçlar elde etti. Araştırmacılar, farelerin suda yüzmeyi bırakmasıyla ölçülen bu davranış modellerinin, insanların karmaşık psikolojik durumlarını yansıtmakta yetersiz kaldığını vurguladı. Deneyleri yürüten personelin cinsiyeti, farelerin kafes boyutları ve uygulamanın yapıldığı günün saati gibi kontrol dışı değişkenlerin sonuç varyasyonunda etkili olduğu belirlendi.
Araştırma ekibinde yer alan bilim insanları, psikedelik maddelere yönelik toplumsal ve klinik ilginin bilimsel verilerin önüne geçmesi durumunda tüm araştırma alanının zarar görebileceği uyarısında bulundu. Tekil laboratuvarların küçük örneklemlerle elde ettiği pozitif sonuçların literatürde yayın yanlılığı yarattığını belirten araştırmacılar, psikedelik çalışmalarında çok merkezli paralel deneylerin standart haline gelmesi gerektiğini ifade etti. Ekip, gelecekteki çalışmalarda psilosibinin prefrontal korteksteki nöronal ağlar üzerindeki doğrudan fizyolojik etkilerini ve tekrarlanan dozların davranışa yansımasını incelemeyi planlıyor.
Neden önemli?Psikedelik maddelerin depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu tedavisindeki potansiyeline yönelik klinik heyecanın, küçük örneklemli tekil deneylerin yanıltıcı pozitif sonuçlarından arındırılması gerektiğini gösteriyor.
Cevabı beklenen sorular
- Farelerde gözlenen akut nöronal etkilerin insan beynindeki hangi devreleri hedeflediği gelecekteki çalışmalarda nasıl aydınlatılacak?
- Psilosibinin tekrarlanan dozlarının fare modellerinde kalıcı nöroplastisite sağlayıp sağlamayacağı henüz bilinmiyor.
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
