Kısaca

NASA'nın Johnson Uzay Merkezi pilotları, 12 Ağustos tam Güneş tutulması sırasında Güneş'in korona tabakasını incelemek için WB-57F yüksek irtifa araştırma uçağıyla İzlanda merkezli bir gözlem uçuşu gerçekleştirdi.

NASA Johnson Uzay Merkezi pilotları, 12 Ağustos 2026 tarihindeki tam Güneş tutulması sırasında Güneş'in dış atmosferi olan korona tabakasını araştırmak üzere WB-57F yüksek irtifa uçağıyla özel bir gözlem görevi yürüttü. Houston'daki Ellington Field tesisinden kalkan uçak, Kuzey Atlantik üzerinde ilerleyen Ay'ın gölgesini izlemek amacıyla operasyon üssü olarak belirlenen İzlanda'ya uçtu. Bilim insanları, Ay'ın Güneş'in parlak yüzeyini tamamen kapattığı bu kısa zaman aralığında, korona tabakasının yüzeyden neden çok daha yüksek sıcaklıklara ulaştığına dair uzun süredir devam eden soruyu incelemeyi hedefledi.

Gözlem uçuşu, Dünya yüzeyindeki gözlemleri engelleyen faktörleri aşmak için yaklaşık 50 bin fit (15 bin metre) irtifada gerçekleştirildi. Bu yükseklikte uçan WB-57F uçağı, yeryüzünden yapılan ölçümleri kısıtlayan bulutların, tozların ve su buharının üzerine çıktı. Böylece bilimsel aygıtlar, atmosferin alt katmanları tarafından büyük oranda soğurulan kızılötesi dalga boylarını net bir şekilde kaydetme imkânı buldu. Uçuş öncesinde araştırma ve uçuş ekipleri, Ay'ın gölgesinin okyanus üzerindeki rotasını hesaplayarak uçağın bulunması gereken kesin koordinatları belirledi.

Operasyon sürecini aktaran NASA WB-57F pilotu Tom Parent, böylesi bir görevin bilim ekibinin ihtiyaçlarını belirlemesiyle başladığını ve aylar süren ortak bir hazırlık gerektirdiğini ifade etti. Parent, bakım ekiplerinin cihazları uçağa entegre etme, test etme ve hazırlama konusunda kritik bir rol üstlendiğini vurguladı. Tam tutulma anında uçağı kullanan pilot John Gustine, Ay'ın gölgesinde geçirilen süreyi en üst düzeye çıkaracak rotayı izlerken, arka koltuktaki sensör ekipmanı operatörü Cary Klemm kamera sistemlerinin odak ve pozlama sürelerini anlık olarak yönetti.

Toplanan verilerin önemine değinen Colorado Boulder'daki Southwest Araştırma Enstitüsü'nden baş araştırmacı Amir Caspi, WB-57F platformunun bulutların yaygın olduğu okyanus üzerinde değerli dalga boylarına erişim sağlamada vazgeçilmez olduğunu belirtti. Caspi, bu başarının hava, yer ve bilim ekiplerinin ortak çalışması sayesinde mümkün kılındığını kaydetti. Görev sırasında kaydedilen görüntüler ve ölçümler, Güneş plazmasının manyetik alanlarla nasıl şekillendiğini ve Dünya çevresindeki uzay ortamını etkileyen süreçlerin temel dinamiklerini analiz etmek için kullanılacak.

Neden önemli?Güneş'in dış atmosferinin yüzeyinden neden daha sıcak olduğunu araştıran bilim insanları, 50 bin fitte atmosferik parazitleri aşarak uzay havası olaylarını ve korona plazmasını aydınlatacak kritik kızılötesi veriler topladı.

Şu ana kadar bildiklerimiz

  • NASA'nın WB-57F araştırma uçağı, Houston'daki Ellington Field tesisinden havalanarak gözlem görevi için İzlanda'ya konuşlandı.
  • Uçak yaklaşık 50 bin fit irtifada uçarak bulut, toz ve su buharı katmanlarının üzerine çıktı ve yer tabanlı gözlemleri engelleyen atmosferik paraziti aştı.
  • Uçuş sırasında pilot John Gustine uçağı tutulma hattında konumlandırırken sensör operatörü Cary Klemm kamera sistemleriyle korona tabakasını kaydetti.

Cevabı beklenen sorular

  • WB-57F uçuşunda toplanan kızılötesi ve yüksek irtifa verilerinin Güneş koronası ısınma paradoksunu ne ölçüde açıklığa kavuşturacağı henüz bilinmiyor.
  • Elde edilen yeni verilerin Dünya çevresindeki uzay havası tahmin modellerine nasıl entegre edileceği ilerleyen analizlerle belirlenecek.