NASA ve UC Berkeley'nin ikiz ESCAPADE uzay araçları, Dünya etrafındaki motorlu kütleçekim manevralarını tamamlayarak Mars rotasına oturdu.
Üç noktada haber
Blue ve Gold adlı ikiz uzay araçları 7 ve 9 Kasım tarihlerinde motorlarını ateşleyerek Mars yörüngesine yönelecekleri rotaya girdi.
Derin uzay görevlerinde motor itkisiyle kütleçekim sapanı etkisini birleştiren manevra literatürde bir ilk olarak kayıtlara geçti.
Güneş rüzgarının Mars atmosferini nasıl tükettiğini inceleyecek olan araçların bilimsel gözlemlerine Haziran 2028'de başlaması hedefleniyor.
NASA ve UC Berkeley bünyesindeki Uzay Bilimleri Laboratuvarı tarafından yönetilen ESCAPADE görevinin ikiz uzay araçları Blue ve Gold, Dünya yörüngesindeki son geçişlerini tamamlayarak Mars rotasına girdi. İkizlerden Blue 7 Kasım'da, Gold ise 9 Kasım'da Dünya'ya yakın geçişleri sırasında motorlarını ateşleyerek gezegenler arası transfer rotasını kesinleştirdi. Operasyon, derin uzay görevleri tarihinde motor itkisiyle kütleçekim sapanı etkisini birleştiren ilk başarılı Dünya manevrası olarak kayıtlara geçti.
Uzay araçları 13 Kasım 2025 tarihinde fırlatıldıktan sonra doğrudan Mars'a yönelmek yerine Dünya-Güneş Lagrange 2 noktası civarında bekleme yörüngesinde kalmıştı. Bu yöntem, geleneksel Mars görevlerinde gezegenlerin en uygun konuma gelmesi için her iki yılda bir beklenen dar fırlatma pencerelerine olan bağımlılığı ortadan kaldırdı. Uzay araçları yaklaşık bir yıl boyunca bu bekleme rotasında kalarak Dünya ile Mars arasındaki uygun geometriyi bekledi ve ardından Dünya'nın kütleçekimini kullanarak hız kazandı.
İkili Formasyon Uçuşu
Görevin operasyon planına göre ikiz uzay araçları iki gün arayla Eylül ayında Mars'a ulaşacak. Gezegene varıldığında her iki araç da hızlarını düşürüp yörüngeye oturabilmek için yaklaşık 11 dakika boyunca motorlarını ateşleyecek. Ardından gerçekleşecek manevralarla araçlar aynı yörüngede birbirini takip edecekleri ilk bilimsel formasyona yerleşecek. Görev kapsamında planlanan ana bilimsel operasyonların Haziran 2028'de başlaması öngörülüyor.
Bilimsel aşamada araçlar saatte yaklaşık 1,6 milyon kilometre hızla esen Güneş rüzgarlarının Mars çevresindeki manyetik alanla etkileşimini inceleyecek. Görevin ilk etabından altı ay sonra araçlardan biri daha uzak bir yörüngeye geçerek gelen Güneş rüzgarını izlerken, diğeri gezegene daha yakın kalarak Mars'ın bu etkilere verdiği tepkiyi ölçecek. Bu koordineli gözlemler, Mars atmosferinin geçmişten bugüne nasıl aşındığını ve gelecekteki insanlı görevlerde radyasyon ortamının nasıl yönetilebileceğini anlamayı hedefliyor.
Neden önemli?Derin uzayda ilk kez uygulanan bu manevra tekniği, iki yılda bir açılan dar fırlatma pencerelerine bağımlılığı azaltarak gezegenler arası görev planlamasını esnetiyor.
Cevabı beklenen sorular
- Araçların Mars'a varışta yaklaşık 11 dakika sürecek yörüngeye giriş frenleme manevraları sorunsuz tamamlanabilecek mi?
- İkili formasyon uçuşu sırasında Mars'ın değişken manyetik alanına dair elde edilecek eş zamanlı veriler insanlı görev planlarını nasıl şekillendirecek?
Kaynaklar ve belgeler
Bu haberde kullanılan belgelere aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz.
