Küresel pazarlara açılan Türk girişimciler; vergi, maliyet, bankacılık ve pazar erişimi kriterlerine göre Dubai, Estonya, Hong Kong ve Singapur gibi merkezlerde tüzel kişilik kuruyor.
Uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren KOBİ'ler, serbest çalışanlar ve bölgesel büyüme hedefleyen yatırımcılar için yurt dışında tüzel kişilik kurmak stratejik bir araç hâline geldi. Kuruluş süreçlerinin dijitalleşmesi ve fintech tabanlı kurumsal bankacılık altyapılarının yaygınlaşması, geçmişte aylar süren bürokratik aşamaları günler seviyesine indirdi. Avrupa Birliği pazarına satış yapan işletmeler KDV ve lojistik entegrasyonu için birlik içinde tüzel kişilik kurmayı tercih ederken, Körfez bölgesine odaklanan şirketler Dubai merkezli yapılanmalarla depolama ve gümrük süreçlerini birleştiriyor. Asya'dan ürün tedarik eden firmalar ise kurumsal ödeme trafiğini hızlandırmak amacıyla Hong Kong merkezli tüzel kişiliklere ve kurumsal hesaplara yöneliyor.
Hizmet ve yazılım ihracatı gerçekleştiren serbest çalışanlar ile teknoloji girişimcilerinin öncelikleri arasında düşük idari yük, uzaktan yönetim ve küresel ödeme altyapılarına erişim bulunuyor. Estonya'nın sunduğu e-Residency modeli, oturum izni sağlamasa da tamamen dijital ortamda yönetilen ve düşük ilk kurulum maliyetine sahip bir yapı sunuyor. Buna karşılık Dubai, şirket kuruluşunun yanında lisans sahibi kuruculara yatırımcı vizesi, belirli yatırım eşiklerinde Golden Visa ve kişisel gelir vergisi avantajı sağlıyor. Ancak Dubai'de kuruluş ve yıllık sahip olma giderleri Estonya'ya kıyasla daha yüksek seyrederken, 2026 itibarıyla yürürlüğe giren kurumlar vergisi mevzuatı serbest bölge avantajlarını belirli yasal koşulların yerine getirilmesine bağlı kılıyor.
Birden fazla coğrafyada iştirakleri bulunan girişimciler için yurt dışı şirketler, operasyonların yönetildiği bölgesel merkezler olarak kurgulanıyor. Avrupa operasyonları için Estonya gibi AB içi noktalar öne çıkarken, Asya-Pasifik bölgesi için Hong Kong ve Singapur tercih ediliyor. Güneydoğu Asya'da faaliyet gösteren girişimcilerin yöneldiği Singapur, yeni kurulan şirketlere tanınan kademeli vergi istisnaları ve kurumsal itibar avantajı sunsa da ülkede yerleşik bir yerel direktör bulundurma zorunluluğu getiriyor. Küresel operasyonlarda tek bir merkez yerine e-ticaret operasyonları için Dubai, yazılım gelirleri ve tahsilat için Estonya veya ABD gibi merkezlerin bir arada kullanıldığı hibrit yapılar da uygulanıyor.
Türk vatandaşlarının yurt dışında şirket kurması yasal bir hak olup operasyonlarda en yaygın model paralel yapılanma üzerinden ilerliyor. Bu modelde Türkiye'deki tüzel kişilik yerel faaliyetleri sürdürürken, yurt dışındaki şirket küresel satış ve tahsilatı organize ediyor. Türkiye'de mukim girişimcilerin dünya genelinde elde ettikleri gelirleri Türkiye'de beyan etmesi gerekirken, yürürlükteki çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları aynı gelirin iki defa vergilendirilmesini önlüyor. Tahsilat tarafında Stripe ve benzeri ödeme ağları Estonya, ABD ve Hong Kong gibi desteklenen ülkelerde çalışırken; geleneksel bankalar fiziki ve kapsamlı dosya incelemeleri yürütüyor, fintech tabanlı kurumsal hesaplar ise uzaktan birkaç gün içinde onaylanabiliyor.
Neden önemli?Fintech tabanlı kurumsal bankacılık ve uzaktan kuruluş imkânları, sınır ötesi şirket kurulumunu günler mertebesine indirirken doğru yargı alanı seçimi vergi uyumu ve tahsilat altyapısında belirleyici rol oynuyor.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Türk vatandaşlarının yurt dışında şirket kurması yasal olup Türkiye'de yerleşik girişimcilerin küresel gelirlerini Türkiye'de beyan etmesi ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına uyması gerekiyor.
- Estonya'nın e-Residency programı oturum izni sağlamazken, Dubai serbest bölgelerinde lisans alan kurucular yatırımcı vizesi ve belirli şartlarda Golden Visa alma hakkı elde edebiliyor.
- Güneydoğu Asya pazarı için tercih edilen Singapur'da yerleşik yerel direktör zorunluluğu bulunurken, Dubai'de 2026 itibarıyla kurumlar vergisi mevzuatı serbest bölge avantajlarını belirli şartlara bağlamış durumda.
Cevabı beklenen sorular
- Dubai'deki 2026 kurumlar vergisi düzenlemelerinin serbest bölge muafiyet şartlarında gelecekte ne tür ilave kriterler getireceği.
- Fintech tabanlı kurumsal bankacılık çözümlerinin sınır ötesi sermaye ve temettü transferlerindeki düzenleyici denetimlerinin nasıl şekilleneceği.
