Kaliforniya Seçmenleri Milyarderlere Yönelik Servet Vergisi Teklifini Reddetti

Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde süper zenginleri hedefleyen servet vergisi düzenlemesi halk oylamasında reddedildi. Seçmen pusulasında "Proposition 40" adıyla yer alan yasa teklifi, Associated Press ajansının oy sayım verilerine göre yalnızca yüzde 47,2 destek alabildi ve yasalaşması için gereken çoğunluğa ulaşamadı.

Söz konusu yasal girişim, eyalette ikamet eden ve net serveti en az 1 milyar dolar olan tüm kişilerin, 1 Ocak 2026 tarihi baz alınarak varlıklarının yüzde beşini tek seferlik vergi olarak ödemesini zorunlu kılıyordu. Düzenlemenin savunucuları, Kaliforniya'da toplam serveti yaklaşık 2,3 trilyon dolara ulaşan 250 civarında milyarderin bulunduğunu belirterek, bu yolla beş yıl içerisinde 100 milyar dolarlık kaynak toplamayı amaçlıyordu. Elde edilecek gelirin, Washington'daki federal yönetimin bütçe kesintileri nedeniyle mali zorluk yaşayan eyalet sağlık sistemine aktarılması öngörülüyordu.

Silikon Vadisi ve Bütçe Çatışması

Tasarı, teknoloji şirketlerinin merkezlerinin yer aldığı Silikon Vadisi'nde geniş kapsamlı bir karşı kampanya başlattı. Aralarında Google kurucu ortaklarından Sergey Brin'in de bulunduğu teknoloji liderleri, son aylarda vergi aleyhine yürütülen kampanyalara 300 milyon dolardan fazla kaynak aktardı ve televizyon yayınlarını karşıt reklamlarla doldurdu. Bernie Sanders gibi isimler ve işçi sendikaları düzenlemeyi desteklerken, eyaletin Demokrat Partili yönetimi içinde derin görüş ayrılıkları ortaya çıktı.

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, böyle bir vergi yükümlülüğünün süper zenginleri eyaletten kaçıracağını ve bunun sonucunda Kaliforniya'nın mevcut genel vergi gelirlerinden tamamen mahrum kalabileceğini savunarak tasarıya karşı çıktı. Newsom'un yerini alacak adaylar arasında gösterilen Xavier Becerra da teklife karşı duran isimler arasında yer aldı.

Sermaye Göçü ve Farklı Şirket Stratejileri

Oylama sürecinde Silikon Vadisi'ndeki yöneticilerin attığı adımlar vergiye dair tartışmayı daha da alevlendirdi. Sergey Brin ve diğer Google kurucu ortağı Larry Page'in Florida'da on milyonlarca dolarlık gayrimenkuller satın alarak resmi ikametlerini taşıma hazırlıkları yaptığı aktarıldı. Meta yöneticisi Mark Zuckerberg ise taşınma tehdidini kullanarak şirket içinde oy hakkı bulunmayan yeni hisse dağıtım modelini hayata geçirdi; bu yapı sayesinde olası bir vergi ödemesinde şirketteki oy gücünü kaybetmeden hisse satışı yapabilecekti. Buna karşılık Nvidia yöneticisi Jensen Huang, vergi nedeniyle Kaliforniya'dan ayrılmanın kendisi için söz konusu olmadığını ifade etti.

Girişimin arka planında, ABD'deki vergi sisteminde süper zenginlerin büyük hisse paketlerine sahip olması ve satış yapmadıkları sürece bu hisseler üzerinden vergi ödememesi yatıyordu. Varlık sahipleri genellikle hisselerini teminat göstererek kredi çekiyor ve böylece doğrudan gelir vergisi ödemeden nakit ihtiyaçlarını karşılıyor. Teklif reddedilmiş olsa da, Stanford Üniversitesi araştırmacılarının 100 milyar dolarlık resmi beklenti yerine gelirin 30 milyar dolarda kalacağını hesaplamış olması, eyaletin sağlık harcamalarındaki açığın nasıl kapatılacağı sorusunu gündemde tutmaya devam ediyor.

Neden önemli?Karar, Silikon Vadisi'ndeki teknoloji liderlerinin sermaye göçü tehditlerini durdururken, eyaletin sağlık sisteminde beklenen 100 milyar dolarlık finansman arayışını boşa çıkardı.

Cevabı beklenen sorular

• Kaliforniya bütçesinde sağlık hizmetleri için öngörülen finansman açığının federal kesintiler karşısında hangi alternatif kaynaklarla kapatılacağı bilinmiyor.
• Vergi tartışması sırasında Florida gibi eyaletlerde mülk edinen teknoloji liderlerinin resmi ikametlerini kalıcı olarak taşıyıp taşımayacağı henüz netleşmedi.